20:31:

Liệu có lắng nghe dân?*

(Đất Việt) Mỗi chính sách đưa ra, nếu được đa số người dân đồng tình hưởng ứng, đó là chính sách tốt. Ngược lại, đa số người dân phản ứng, miễn cưỡng thực hiện thì cần phải xem lại.

Chưa có lúc nào một số chính sách liên quan trực tiếp đến thu nhập, đời sống của người dân dù mới chỉ đang được dự thảo, lại nhận được sự quan tâm, phản hồi như hiện tại. Đó là đề xuất thu phí lưu hành phương tiện giao thông cá nhân (vừa được đổi tên thành phí hạn chế phương tiện giao thông cá nhân đường bộ) của Bộ GTVT và dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân của Bộ Tài chính.

Giải thích về việc thu phí hạn chế phương tiện giao thông cá nhân, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường, cho rằng, "thu phí lưu hành ôtô, xe máy, nhất là ôtô, chủ yếu đánh vào người có tiền, không ảnh hưởng gì đời sống dân thường”. Những tưởng lý giải này là hợp lý, nhưng thực ra không phải thế. Không ít người sở hữu ô tô lại là người không có tiền mà vì mưu sinh phải đi vay mượn mua ô tô làm phương tiện kiếm sống. Thậm chí, có những chiếc ô tô giá trị của nó còn thấp hơn cả mức phí mà Bộ GTVT đề xuất thu trong một năm. Trong hơn 600.000 ô tô thuộc đối tượng chịu phí, liệu Bộ GTVT đã thống kê, phân tích xem có bao nhiêu xe mà chủ của nó là  “người có tiền” hay phải đi vay mượn chưa? Hay Bộ GTVT đã vội vã quy tất cả những người có ô tô là “người có tiền” để “đánh vào” như thứ trưởng Trường phát ngôn? Và phản ứng trước đề xuất này của Bộ GTVT, rất nhiều ý kiến bức xúc, thậm chí có người còn cho đó là việc tận thu.

Còn Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), ngay từ khi dự thảo năm 2007, rất nhiều ý kiến, trong đó có cả các đại biểu quốc hội, đã cho rằng mức khởi điểm chịu thuế 4 triệu đồng với người có thu nhập và chiết trừ gia cảnh 1,6 triệu đồng cho người phụ thuộc là lạc hậu. Nhưng với đa số biểu quyết, dự thảo vẫn được thông qua và chính thức có hiệu lực từ 1/1/2009. Điều đáng nói, ngay trong năm đầu tiên khi Luật này có hiệu lực, Nhà nước đã phải dãn thuế trong 5 tháng (từ 1/1 đến 31/5/2009) và hai năm sau đó, do  lạm phát cao, Quốc hội đã phải bấm nút thông qua miễn thuế TNCN nằm trong bậc 1 của biểu thuế cũng trong 5 tháng (từ 1/8 đến 31/12/2011). Và với chỉ 3 năm có hiệu lực, các cơ quan chức năng đã phải tính đến việc sửa đổi Luật Thuế TNCN cho phù hợp thực tế. Mà mỗi lần sửa luật là một lần phải tốn không ít tiền.

Thế nên thật là dễ hiểu khi dự thảo Luật Thuế TNCN do Bộ Tài chính đưa ra mới đây với mức khởi điểm chịu thuế 6 triệu đồng cho người có thu nhập và 2,4 triệu đồng cho người phụ thuộc (dự kiến áp dụng từ tháng 1/2014 theo đề xuất của Bộ này), ngay lập tức đã bị phản ứng và rất nhiều ý kiến của chuyên gia, người dân cho rằng là lạc hậu ngay từ khi dự thảo. Liệu lần này, các cơ quan chức năng có lắng nghe ý kiến của dân, của các chuyên gia để tiếp thu hay tiếp tục bảo lưu quan điểm của mình “như vậy là đã khoan sức dân lắm rồi”, như lời thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai. Và biết đâu, có thể, dăm ba năm nữa lại phải tính đến việc sửa luật?

Mỗi chính sách đưa ra, nếu được đa số người dân đồng tình hưởng ứng, đó là chính sách tốt. Ngược lại, đa số người dân phản ứng, miễn cưỡng thực hiện thì cần phải xem lại. Rất may, hai đề xuất trên mới chỉ là dự thảo, còn phải chờ các cơ quan cấp cao hơn xem xét, quyết định. Xin hãy lắng nghe dân.

Thiên Trường (*Tựa của Thương Giang)