Chuyên gia lâm nghiệp: Cây trồng mới ở Hà Nội không phải cây vàng tâm Cập nhật lúc 14:43       Hàng cây mỡ mới được trồng trên đường Nguyễn Chí Thanh (Ảnh Lê Huy Cường) "Toàn bộ cây trồng mới thay thế trên đường Nguyễn Chí Thanh không phải là cây Vàng tâm trong sách đỏ mà là cây Mỡ, hay còn gọi là Mỡ vàng tâm", chuyên gia lâm nghiệp Lê Huy Cường cho biết. Trong đề án thay thế, duy tu cây xanh của Hà Nội có việc chặt bỏ, thay thế 6.700 cây xanh tại 190 tuyến phố mấy ngày nay khiến dư luận tỏ ra bức xúc. Theo kế hoạch đó, Sở Xây dựng Hà Nội chấp thuận cho một số đơn vị doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia xã hội hóa việc thay thế cây tại một số tuyến đường phố. Trong đó có đường Nguyễn Chí Thanh vừa được ráo riết thực hiện. Theo thông báo của các đơn vị thực hiện việc thay thế cây này thì cây mới được trồng tại tuyến đường Nguyễn Chí Thanh là cây Vàng tâm. Tuy nhiên, trên thực tế, nó lại không phải như vậy. Chuyên gia lâm nghiệp Lê Huy Cường, người có nhiều năm kinh nghiệm trong nghiên cứu và bảo tồn cổ thụ, hiện đang sinh hoạt tại hội Bảo vệ Thiên nhiên môi trường và Hội Khoa học kỹ thuật lâm nghiệp, đã khẳng định với PV Báo điện tử Một Thế Giớicây được trồng mới ở đường Nguyễn Chí Thanh không phải là cây Vàng tâm trong sách đỏ.   Hình ảnh cây gỗ vàng tâm (trái) - Cây gỗ mỡ (phải). Nguồn hkwildlife.com và cayxanh.com.vn Ông Cường cũng đã từng tham gia đề án thí nghiệm ươm trồng cây xanh đô thị. Theo đó, ông cho hay, các loài cây được lựa chọn sẽ phải trồng thí điểm trên vài tuyến phố trước khi trồng đại trà. Sau khi nghe tin Hà Nội tiến hành trồng cây Vàng tâm trên đường Nguyễn Chí Thanh, ông Cường đã đến xem cây vì hiện nay, cây Vàng tâm (trong sách đỏ) rất hiếm vì giá trị thương phẩm của nó cao nên trong rừng cũng đã bị chặt gần như tuyệt chủng. Theo ông Cường, ngay sau khi dư luận rộ lên về việc Vàng tâm được trồng mới tại nhiều tuyến phố. Ông Cường đã băn khoăn và có một cuộc khảo sát ngay trong ngày 19.3. Sau chuyến khảo sát, ông đã khẳng định: Cây trên đường Nguyễn Chí Thanh không phải là Vàng tâm. Đây là cây Mỡ, thông thường gọi là Mỡ vàng tâm, được trồng nhiều tại Yên Bái, cùng họ với Dổi, Vàng tâm.    "Tôi cho rằng hàng cây sẽ xấu và khó có thể sống được lâu dài" "Những cây được trồng trên đường Nguyễn Chí Thanh chắc chắn không phải cây Vàng tâm. Đây là loại cây rừng trồng, gỗ chủ yếu để làm... bút chì và gỗ dán. Đây là loại cây sinh trưởng chậm và chưa bao giờ có tên trong những nghiên cứu về cây bóng mát. Mặc dù là cây bản địa nhưng từ thời Pháp thuộc cũng như trong quy hoạch cây xanh hiện đại, Dổi, Mỡ chưa bao giờ được nhắc đến trong bản đồ cây bóng mát từ trước cho đến nay. Với kinh nghiệm của mình, tôi cho rằng hàng cây trên sẽ xấu và khó có thể sống được lâu dài”, ông Cường khẳng định.  Bên cạnh đó, PV Báo điện tử Một Thế Giới đã cố gắng liên hệ với lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội và các phòng ban liên quan của Sở này để làm rõ nhưng tất cả đều không liên lạc được.   Phải ít nhất 3-5 năm nữa những cây Mỡ này mới có thể tỏa bóng râm mát. Còn trao đổi với PV Báo điện tử Một Thế Giới, ông Nguyễn Xuân Hưng - Phó TGĐ Công ty TNHH Một thành viên Công viên cây xanh Hà Nội cho hay, đơn vị ông không phải là đơn vị trồng cây mà chỉ tham gia đánh chuyển. Việc mua cây ở đâu, mua cây gì và trồng như thế nào thì đơn vị không tham gia nên không biết. Trong khi đó, ngày 9.3.2015, tại buổi giao ban báo chí do Ban tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức, ông Phan Đăng Long - phó trưởng Ban Tuyên giáo thành ủy Hà Nội khẳng định rằng các đơn vị tiến hành trồng cây Vàng tâm trên tuyến đường này và đây là việc làm rất đáng hoan nghênh. Không chỉ thế, Ngay cả ông Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội trong chiều qua cũng nói các đơn vị tiến hành trồng cây Vàng tâm trên tuyến đường Nguyễn Chí Thanh. Theo Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, Cây mỡ có tên khoa học: Manglietia glauca Bl (M. conifera Dandy ) thuộc họ Mộc lan – Magnoliaceae. Mỡ là cây gỗ lớn cao tới 25-30m, đường kính ngang ngực đạt tới 50-60 cm. Thân tròn, thẳng. Vỏ xám bạc, thịt màu trắng có mùi thơm nhẹ. Thân đơn trục, cành nhỏ. Tỷ lệ chiều cao dưới cành đạt 2/3 chiều cao. Lá đơn mọc cách, phiến lá hình trứng, gân nổi rõ cả 2 mặt, cuống lá mảnh. Hoa lưỡng tính, mọc đơn độc ở đầu cành, có màu trắng, to. Quả kép hình nón. Hạt có nội nhũ màu đỏ, khi xát hết nội nhũ hạt có vỏ màu đen, có mùi thơm. Hạt có nhiều dầu.  Cây mỡ có nhiều trong rừng thứ sinh ở Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh. Mỡ là loài cây lá rộng thường xanh. Mỡ thường sống với các loài giổi, giẻ, trâm, ngát, gội. Mỡ thích hợp với vùng có lượng mưa: 1400 -2000 mm/năm.  Theo Wiki pedia, Cây Mỡ chủ yếu dùng phủ xanh đất trống, phục hồi rừng, lấy gỗ phục vụ sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Gỗ mỡ là sản phẩm từ cây mỡ, tên thương phẩm quốc tế là Mo. Gỗ mỡ mềm, thớ thẳng, mịn, dễ gia công, khó bị mối mọt. Gỗ mỡ có phần gỗ giác màu xám trắng, phần gỗ lõi màu vàng nhạt hơi có ánh bạc. Gỗ mỡ dùng chủ yếu cho nguyên liệu giấy, sản xuất ván lạng, dùng làm bút chì, làm trụ mỏ và cũng có thể đóng đồ gia dụng, làm nhà của. Gỗ lõi cây Mỡ lâu năm rất quý, được gọi là Gỗ Vàng Tâm (không phải cây Vàng tâm trong sách đỏ), đường kính hơn 1 mét. Gỗ Vàng Tâm nhẹ và bền nên hay làm cung đình, nhà thờ, nhà chùa, hoành thiên, câu đối, áo quan, tượng Phật, và ngày nay làm hộp khảm trai, sơn mài, và làm tranh sơn mài. Theo chuyên gia lâm nghiệp Lê Huy Cường thì để cây Mỡ có lõi như trên thì đường kính phải đạt 70 – 80 cm, tuổi đời gần trăm năm trong một môi trường sinh trưởng phù hợp.  Cây gỗ mỡ (Manglietia conifera)  Là cây gỗ nhỡ cao 20-25m, đường kính 30–60 cm. Thân đơn trục thẳng, tròn đều, độ thon nhỏ. Tán hình tháp. Vỏ nhẵn màu xám xanh, không nứt, nhiều lỗ bì tròn; lớp vỏ trong màu trắng ngà, thơm nhẹ. Cành non xanh nhạt gần thẳng góc với thân chính. Lá kèm bao chồi rụng sớm để lại sẹo vòng quanh cành. Lá đơn mọc cách, hình trái xoan hoặc trứng ngược, đầu và đuôi lá nhọn dần; phiến lá dài 15–20 cm, rộng 4–6 cm, mặt trên màu lục thẫm, mặt dưới nhạt hơn, hai mặt lá nhẵn, gân lá nổi rõ. Cuống lá dài, mảnh, gốc mang vết lõm. Hoa lớn, dài 6–8 cm, mọc lẻ ở đầu cành. Bao hoa có 9 cánh, màu trắng; 3 cánh ngoài cùng phớt xanh. Nhị nhiều, chỉ nhị ngắn, nhị và nhụy xếp sát nhau trên đế hoa hình trụ. Nhụy gồm nhiều lá noãn rời xếp xoắn ốc tạo thành khối hình trứng. Quả đại kép hình trứng hoặc hình trụ. Hệ rễ hỗn hợp.  Cây vàng tâm (Magnolia fordiana)  Cây gỗ thường xanh, cao 25–30 m, đường kính thân cây 70–80 cm. Vỏ màu xám trắng, thịt vàng nhạt, dày 1 cm. Cành non, lá non có lông tơ màu nâu. Lá chất da, dày, hình mác - bầu dục dài, dày 5–17 cm, rộng 1,5-6,5 cm, đầu nhọn, gốc hình nêm, mép lá nguyên, cuống lá 1,4 cm, màu nâu đỏ. Hoa lưỡng tính, mọc đơn độc ở đầu cành. Cuống hoa dài 1–2 cm; bao hoa màu trắng; nhị nhiều; lá noãn nhiều, xếp xoắn ốc. Mỗi lá noãn chứa 5 noãn. Quả hình trứng hay tròn - trứng, dài 4-5,5 cm, gồm nhiều đại. Phân quả đại chất thịt, màu đỏ thẫm; lúc chín hóa gỗ, màu tím, ngoài có nhiều mụn lồi, đấu tròn hay có mũi nhọn nhỏ rất ngắn. Mùa hoa tháng 3-5, mùa quả tháng 9-10. Tái sinh bằng hạt. tốc độ tăng trưởng trung bình.  Mọc rải rác. trong rừng rậm thường xanh mưa mùa nhiệt đới, ở độ cao 100 - 700m. Cây trung tính, lúc nhỏ ưa bóng, ưa đất hơi chua, ẩm, màu mỡ và sinh trưởng tốc độ trung bình.   (Theo Một Thế Giới) Nam Phong