Nga gỡ rối vòng vây của Mỹ như thế nào? Cập nhật lúc 13:47                 (Quan hệ quốc tế) - Lãnh đạo nước Nga từng bước đi những nước cờ cuối cùng trong cục diện Ukraine, cũng là thời điểm để xác định mối quan hệ giữa Nga và phương Tây. Mềm nắn, rắn buông Ngày 11/10/2014, Tổng thống Nga Vladimir Putin ra một chỉ thị mang tính bước ngoặt trong cuộc khủng hoảng Ukraine: rút hoàn toàn binh sỹ đang đồn trú ở biên giới với quốc gia này. Theo đó, 17.600 binh sỹ Nga được triển khai tới Rostov, giáp biên giới Ukraine được rút trở lại các căn cứ với lý do: kết thúc tập trận mùa hè. Cuộc tập trận mà Moscow nói tới, được bắt đầu từ khi lực lượng ly khai ở Ukraine nổi lên chiếm chính quyền Donetsk, Lugansk, Slavyansk... hồi tháng 4/2014. Có thời điểm, số quân sỹ tham gia "tập trận" này lên đến 40.000 quân. Và theo phương Tây, cuộc tập trận của Nga chỉ nhằm thị uy, gia tăng sức ép với Kiev, và tạo điều kiện hỗ trợ quân sự cho phe ly khai, thậm chí là ngấm ngầm tham chiến. Xuyên suốt quãng thời gian từ tháng 4 đến nay, việc Nga phải rút quân luôn là chủ đề được tranh luận trong mọi cuộc đàm phán để đi đến giải pháp cuối cùng cho Ukraine. Vậy là nước Nga đã tỏ ra hợp tác. Moscow không còn hiện diện quân sự ở biên giới Ukraine, NATO không cho Ukraine vào liên minh của mình, EU không bơm tiền hay vũ khí viện trợ Kiev... Mọi việc dường như đã được dàn xếp, và giờ đây Kiev được tự giải quyết các vấn đề nội bộ của họ.   Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ John Kerry sẽ hội đàm về vấn đề Ukraine Với chỉ thị của ông Putin, phương Tây có thể coi đó là hành động mang tính tích cực, hoặc tự ca ngợi mình là đã buộc Nga phải xuống nước. Nhưng với người Nga, họ có những toan tính riêng của mình. Bởi ngay sau lệnh rút quân này, ngày 14/10, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov hội đàm với Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tại Paris. Chưa biết hai nhà ngoại giao này sẽ bàn bạc với nhau vấn đề gì, nhưng ở đó chắc chắn sẽ có những thỏa thuận giữa hai cường quốc về địa chính trị của Đông Âu. Nước Mỹ không phải hết mặn mà với Ukraine, bởi đây là quân bài quan trọng trong chiến lược cô lập và suy vong nước Nga. Nhưng Ukraine không phải là ưu tiên hàng đầu hiện nay của họ. Washington đang dồn sự chú ý của cả liên minh do họ lãnh đạo vào Nhà nước Hồi giáo IS tại Trung Đông. Ông Putin hiểu được nỗi khó xử của Mỹ. Vì sao Putin vẫn quyết định không cho ly khai tách thành nước riêng? Bởi nhà lãnh đạo này tin rằng bằng ảnh hưởng của Nga, Ukraine vẫn có thể trở về nguyên vẹn như một Ukraine của ngày xưa. Bằng những gì đã có trong tay sau cuộc khủng hoảng ở Ukraine,  đó là bán đảo Crimea và vùng đệm của quân ly khai, nước Nga hoàn toàn tự tin để nhấn nút "tạm dừng" với cuộc khủng hoảng này. Cuộc hội đàm Nga, Mỹ thực chất là một thỏa thuận, giao kèo giữa hai nước, mà Nga mang đến đó thiện chí của mình bằng việc rút quân, và Mỹ cũng đem đến ý nguyện kết thúc những điểm nhạy cảm liên quan đến mình. Với một nước Mỹ cứng rắn, nhà lãnh đạo nước Nga hoàn toàn vui vẻ lựa chọn biện pháp dĩ hòa vi quý, thậm chí có thể coi là xuống nước. Nhưng với châu Âu, những đồng minh thân cận của Mỹ về chính trị, nhưng liên quan chặt chẽ với Nga về kinh tế. Tất nhiên, sẽ chẳng có sự xuống nước hay thân thiện nào ở đây.   Bộ trưởng Phát triển kinh tế Nga Aleksey Ulyukaev: EU phải chấm dứt trừng phạt! Động thái rút quân của ông Putin được tạp chí Bloomberg xem như nhằm mục đích ngăn chặn các biện pháp trừng phạt hơn nữa từ phương Tây. Nhưng thực tế, theo tính toán của người Nga, sẽ không có gia tăng trừng phạt, mà chỉ có gỡ bỏ trừng phạt. Bản thân Bộ trưởng Phát triển kinh tế Nga Aleksey Ulyukaev hôm 13/10, chỉ trước ngày hội đàm Nga, Mỹ một ngày, đã khẳng định: "Phần lớn các lệnh trừng phạt chống lại Nga được xem là những biện pháp khẩn cấp, chỉ thi hành trong thời gian ngắn và hết hạn trong vòng 1 hoặc 2 năm và thậm chí là sớm hơn. Tôi tin rằng các lệnh trừng phạt này sẽ sớm được rút bỏ khi các bên liên quan ký kết thỏa thuận." Thậm chí, vị Bộ trưởng này còn quả quyết: "Nga sẽ dỡ bỏ các lệnh cấm vận đang áp dụng lên châu Âu, với điều kiện EU phải gỡ bỏ trừng phạt trước. Ukraine sẽ nhanh chóng có những giải pháp, nhưng tất nhiên, đó phải trông chờ vào hành động của EU." Như vậy, nước Nga chẳng khác gì gửi tối hậu thư cho EU: mọi chuyện sẽ trở lại quỹ đạo, ai cũng có lợi ích cho mình, nếu EU biết điều chấm dứt mọi sự gây hấn tại đây. Với Mỹ, Putin nhẹ nhàng đối thoại, nhưng với EU, chỉ có đe dọa và áp đặt, đúng theo cách chơi sở trường của ông Putin. Putin chống "cháy nhà hai đầu" thế nào? Những gì diễn ra ở Ukraine thời gian qua một lần nữa đặt nước Nga vào tình thế hiểm nghèo của Liên Xô những năm từ 1979. Một mặt, Liên Xô phải chống lại những quốc gia giàu có của phương Tây, đứng đầu là Mỹ và khối NATO. Còn mặt khác, Trung Quốc vẫn đang tiềm tàng nguy cơ trở thành kẻ thù. Với Ukraine, kinh nghiệm từ Chiến tranh lạnh giúp cho nước Nga của Putin có đầy đủ sự đề phòng cần thiết. Người ta đã nhiều lần nhắc đến Chiến tranh lạnh thế kỷ 21, khi EU áp đặt các lệnh trừng phạt vào Nga và nhận lại các hành động trả đũa.   Hợp đồng năng lượng giúp ràng buộc Nga và Trung Quốc Kinh tế hai bên đóng băng, quân sự rơi vào tình trạng đối đầu trực tiếp, vũ khí hạt nhân đã được mang ra hăm dọa lẫn nhau. Khi căng thẳng giữa hai bên lên đến cao trào, một câu hỏi đặt ra rằng vai trò của Trung Quốc sẽ ở đâu? Bắc Kinh hoàn toàn có thể lặp lại kinh nghiệm thời Đặng Tiểu Bình, khi thỏa thuận ngầm với Mỹ để mở một mặt trận chống Liên Xô vào thời điểm đó. Và ở khủng hoảng Ukraine 2014, Bắc Kinh hoàn toàn có thể hợp tác với Washington để bức tử Moscow. Tuy nhiên, cũng từ kinh nghiệm Liên Xô, Putin đã khéo léo ngăn chặn nguy cơ này. Lãnh đạo nước Nga hoàn toàn hiểu sự nguy hiểm của liên minh "Đại bàng - Rồng chống Gấu" như những năm 80 thế kỷ trước. Để giải quyết mối hại đó, Moscow đã "vừa đấm vừa xoa" người bạn đầy mưu mô của mình. Một mặt, Tổng thống Putin vui vẻ ký với Chủ tịch Tập Cận Bình một bản hợp đồng dầu khí 400 tỷ USD với đơn giá rất "mềm", đồng ý bán cho Trung Quốc nhiều loại vũ khí mà quốc gia này đang thèm khát. Điều này đảm bảo gắn bó Bắc Kinh - Moscow bằng những hợp tác kinh tế, quân sự, thứ mà Mỹ không thể cho Trung Quốc một cách hào phóng.   Biếm họa về mối quan hệ giữa ba thế lực: châu Âu - Nga - Trung Quốc trên báo phương Tây Nhưng mặt khác, cuộc tập trận khổng lồ ở vùng Viễn Đông giáp biên giới Trung Quốc mang tên Vostok 2014 với 155.000 quân nhân, 1.500 xe tăng, 632 máy bay và máy bay lên thẳng , 84 tàu chiến và đảm bảo, 8.000 đơn vị vũ khí và các trang thiết bị quân sự đã được huy động; đã đủ để cảnh báo những nhà cầm quyền ở Bắc Kinh rằng dù đang đứng chung một chiến hào, Moscow không bao giờ quên đi sự đề phòng. Dù Trung Quốc đã nỗ lực hiện đại hóa quân đội của mình, và lấn át với quân số triệu người, nhưng thực tế, khi đơn đả độc đấu với Nga, họ vẫn thua kém về công nghệ quân sự hiện đại, chưa kể đến vũ khí hạt nhân. Đặc biệt trong bối cảnh những năm 80 thế kỷ 20, Liên Xô đang là kẻ thù không đội trời chung của Mỹ, nhưng với thế kỷ 21, Washington lại thẳng thắn chỉ mặt Trung Quốc là mối đe dọa lớn nhất trong tương lai. Và tất nhiên, Bắc Kinh thừa hiểu căng thẳng với Nga vào thời điểm này chỉ nhằm khiến Mỹ có thể "tọa sơn quan hổ đấu." Thế giới thay đổi từng ngày, nhưng bản chất của các cường quốc thì không thay đổi, và Putin hoàn toàn có thể dựa vào những kinh nghiệm xưa cũ để áp dụng linh hoạt trong các hoàn cảnh hiện tại. Thực tế thì Tổng thống nước Nga đang chèo lái con tàu quốc gia một cách thuyết phục. (Theo Đất Việt) Đỗ Minh Tú