16:02

Vụ điệp viên Edward Snowden: Kịch tính chưa có hồi kết QĐND - Đã nửa năm trôi qua kể từ khi “người thổi còi”  E.Xnâu-đơn (Edward Snowden) tiết lộ những thông tin đầu tiên liên quan đến các chương trình do thám của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA). Cũng trong ngần ấy thời gian, dư luận quốc tế không ít lần bị sốc và bất bình với Oa-sinh-tơn trước những gì mà E.Xnâu-đơn tiết lộ. Có vẻ như vụ việc sẽ còn tiếp diễn kéo dài đầy kịch tính và không biết khi nào mới  có hồi kết khi cựu nhân viên CIA được cho là vẫn còn nắm giữ lượng lớn thông tin chưa công bố, còn Mỹ vẫn đang dừng lại ở  những cam kết cải tổ và "minh bạch hóa" các chương trình do thám được cho là "quá đà".   E.Xnâu-đơn (giữa) được cho là vẫn còn đang nắm giữ một lượng lớn thông tin về các chương trình do thám của NSA. Ảnh: AFP Căn cứ các tài liệu mật mới được tiết lộ của E.Xnâu-đơn, tờ New York Times và Guardian ngày 9-12 cho biết, không chỉ theo dõi thư điện tử và các cuộc điện thoại, tình báo Mỹ và Anh đã tiến hành do thám cả thế giới trò chơi điện tử trực tuyến (game online) trên toàn cầu với lý do chống khủng bố. Những trò chơi được bày bán rộng rãi và trở thành công cụ theo dõi là Second Life, Microsoft’s Xbox Live và World of Warcraft. Theo đó, NSA cho rằng thế giới ảo trong game online là cơ hội để truy tìm các phần tử khủng bố, bởi vì chúng sử dụng các email, chat, diễn đàn dành cho game online và chơi game online để trao đổi các kế hoạch tấn công khủng bố. Ngoài ra, các phần tử khủng bố lợi dụng thế giới ảo trong game online để làm nơi gặp gỡ, tổ chức các vụ tấn công và huấn luyện phương pháp tấn công. Tình báo Mỹ và Anh đã thâm nhập vào thế giới ảo này bằng cách tạo ra những nhân vật tham gia vào các trò chơi nhằm giám sát, tuyển mộ những người cung cấp tin và thu thập dữ liệu. Phản ứng lại, các nhà sản xuất trò chơi điện tử đã tỏ ra khá bất ngờ ngay sau khi thông tin trên được tiết lộ. Người phát ngôn của Công ty giải trí Blizzard Entertainment, tác giả của trò chơi World of Warcraft, cho biết công ty hoàn toàn không hay biết về việc trò chơi này đã trở thành mục tiêu do thám bí mật. Về phần mình, mặc dù không phủ nhận cũng không khẳng định về vụ việc, Cơ quan Tình báo Anh (CGHQ) cho biết, mọi hoạt động do thám của cơ quan này đều tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về hoạt động tình báo. Cùng ngày, các tài liệu do Thượng nghị sĩ E.Mác-ki (Edward Markey) công bố cho biết năm ngoái, các “ông lớn” viễn thông AT&T, T-Mobile đã đáp ứng các yêu cầu của giới chức Mỹ về việc cung cấp dữ liệu của khách hàng trong hơn 500.000 trường hợp khẩn cấp, trong khi đó hãng Verizon cung cấp hơn 270.000 dữ liệu kiểu này. Đổi lại AT&T được trả 10 triệu USD  trong khi T-Mobile và Verizon lần lượt nhận được 11 triệu USD và 5 triệu USD. Thông tin này một lần nữa gây quan ngại cho người sử dụng các dịch vụ viễn thông khi mà quyền riêng tư và các thông tin cá nhân nhạy cảm nhất của họ có thể dễ dàng bị xâm phạm. Trong một nỗ lực lớn nhất từ trước tới nay, nhằm tạo tiếng nói chung gây áp lực với chính quyền và Quốc hội Mỹ liên quan đến chương trình do thám bí mật, một số tên tuổi lớn của làng công nghệ Mỹ như Google, Microsoft, Facebook, Twitter, Yahoo-một nhóm lợi ích đầy thế lực, đã gửi thư ngỏ đến Nhà Trắng, kêu gọi Oa-sinh-tơn "đi đầu trong việc cải cách để bảo đảm những nỗ lực giám sát của chính phủ phải nằm trong khuôn khổ pháp luật". Các “đại gia” công nghệ bày tỏ hy vọng sẽ hạn chế quyền hạn của chính phủ trong việc thu thập thông tin người dùng, bảo vệ sự riêng tư của người dân và thúc đẩy sự gia tăng giám sát đối với hoạt động của các cơ quan, tổ chức như NSA. Theo giới phân tích, các chương trình giám sát của NSA tồn tại vì có sự hợp tác của các công ty công nghệ và viễn thông; mọi chuyện “vỡ lở” đã khiến hoạt động kinh doanh của không ít các công ty này gặp tổn thất, do đó họ có đủ lý do để yêu cầu những cải cách lớn. Nhằm xoa dịu những bất bình có xu hướng dâng cao của dư luận,  ngày 5-12 vừa qua, một lần nữa người đứng đầu Nhà Trắng B.Ô-ba-ma (Barack Obama) đã phải lên tiếng cho biết, Oa-sinh-tơn đang cân nhắc một kế hoạch cải tổ sâu rộng NSA, theo đó vào tháng tới sẽ thành lập một nhóm các luật sư, các nhà hoạt động tự do dân sự và các thành phần khác để kiểm tra những gì mà NSA đang tiến hành. Tuy nhiên, nói như Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ M.U-đan (Mark Udall), một nhà phê bình lâu năm về các chương trình giám sát, thực hiện những điều này để sửa chữa sai lầm là điều đáng mừng, nhưng chưa đủ, vì đó chỉ là “một dấu hiệu cho thấy chúng ta có thể và phải làm nhiều hơn nữa để bảo vệ những người vô tội, không có mối liên hệ nào với khủng bố”. (Theo QĐND) HOÀNG VŨ