Ghi âm điều tra “vô cùng khó khăn”!     Cập nhật lúc 07:46                  Việc ghi âm, ghi hình khi lấy lời khai đối với các bị can được coi là một trong những giải pháp đột phá chống oan sai. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng không dễ thực hiện Ngày 6-11, các đại biểu (ĐB) Quốc hội tập trung thảo luận về Bộ Luật Tố tụng Hình sự (sửa đổi). Nhiều vấn đề được các ĐB thảo luận sôi nổi. Có cơ sở thực hiện Điều 179 của Bộ Luật Tố tụng Hình sự (sửa đổi) về bắt buộc ghi âm, ghi hình hoạt động hỏi cung bị can có nội dung: “Việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở CQĐT, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số điều tra phải được ghi âm, ghi hình. Việc hỏi cung bị can tại địa điểm khác được ghi âm hoặc ghi hình theo yêu cầu của bị can, của cơ quan, người có thẩm quyền tố tụng; trường hợp do trở ngại khách quan mà không thể ghi âm, ghi hình được thì phải nêu rõ lý do trong biên bản hỏi cung”.   Theo ĐB Đỗ Kim Tuyến, có những nhận xét do không ghi âm, ghi hình dẫn đến oan sai Ảnh: Nguyễn Nam ĐB Huỳnh Ngọc Ánh (TP HCM) bày tỏ sự ủng hộ vì quy định này là do chính Bộ Công an đề xuất nên có cơ sở để thực hiện và cũng giúp tránh những trường hợp ép cung, nhục hình đã xảy ra hết sức nghiêm trọng trong thời gian gần đây; bị can, bị cáo cũng không thể đổ thừa cho CQĐT về bức cung, nhục hình để phản cung chạy tội, bảo đảm tính khách quan, trung thực của cơ quan điều tra. Ở góc độ khác, ĐB Đỗ Kim Tuyến (Hà Nội), Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm (Bộ Công an), cho biết có những ý kiến cho rằng do không ghi âm, ghi hình nên dẫn đến oan sai. Song thực tế thời gian qua, các hoạt động điều tra đã đạt hiệu quả rất tốt; việc thực hiện các quy định về biện pháp hỏi cung bị can, các biện pháp chống oan sai vừa bảo đảm điều tra hành vi phạm tội vừa góp phần chống bức cung, nhục hình nên sai phạm trong tố tụng hình sự đã giảm đến mức thấp nhất. “Bình quân mỗi năm, CQĐT khởi tố điều tra trên 100.000 vụ án với gần 200.000 bị can, chưa tính tới số người bị bắt nhưng chưa khởi tố. Số lần hỏi cung bị can là rất lớn, đòi hỏi có ít nhất trên 5.000 phòng hỏi cung. Đây thực sự là vấn đề không nhỏ, đòi hỏi lượng kinh phí và cơ sở vật chất rất lớn, trong khi chính các yêu cầu, quy định về chế độ giam giữ vẫn đang thiếu kinh phí nên chưa thực hiện được” - ĐB Đỗ Kim Tuyến phân tích và đưa ra giải pháp chỉ quy định việc ghi âm, ghi hình với các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, có tình tiết phức tạp, bị can kêu oan hoặc không nhận tội. Vụ án càng lâu càng khó truy tố Gây nhiều tranh cãi nhất là về quyền của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc nhận mình có tội (các điều 57, 58, 59, 60). Về quy định này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định rõ: “Người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền trình bày lời khai, đưa ra ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội”. Nhiều ĐB bày tỏ băn khoăn vì quyền này có thể bị lợi dụng, gây khó dễ cho CQĐT. ĐB Đỗ Kim Tuyến dẫn chứng: “Gần 10 vụ thảm án xảy ra vừa qua hay các vụ mua bán ma túy với số lượng lớn khi bị phát hiện, các đối tượng phạm tội luôn tìm cách che giấu hành vi phạm tội, xóa dấu vết, ngụy tạo chứng cứ; khi bị bắt thì không nhận tội, chỉ đến khi các chứng cứ khác chống lại thì mới chịu nhận tội”. Nhiều vụ án với rất nhiều chứng cứ, bằng chứng, hành vi phạm tội chỉ bị can mới rõ và nếu bị can không khai nhận thì không thể tìm, truy dấu chứng cứ khác; nhất là các vụ án xảy ra đã lâu thì càng khó truy tìm, thu thập chứng cứ nên sẽ rất khó khăn trong điều tra, truy tố người phạm tội. “Ngay cả các nước tiên tiến, khi đặt vấn đề bỏ chế định này cũng đã gặp rất nhiều ý kiến khác nhau và họ phải có những chế định khác để xử lý các vấn đề phát sinh trong thực hiện” - ĐB Đỗ Kim Tuyến lập luận, đồng thời đề nghị cân nhắc để đưa chế định nói trên vào trong luật. Băn khoăn việc bảo quản dữ liệu Ủng hộ quy định ghi âm, ghi hình khi hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc trụ sở CQĐT nhưng ĐB Huỳnh Ngọc Ánh bày tỏ băn khoăn khi chưa rõ quy định mỗi lần hỏi cung là một lần phải ghi âm, ghi hình hay chỉ ghi âm, ghi hình một lần khi cần thiết? Nếu mỗi lần hỏi cung là mỗi lần ghi âm, ghi hình thì liệu có khả thi? Vì thực tế, một vụ án phạm tội quả tang hoặc đơn giản, rõ ràng nhưng việc điều tra, hỏi cung ít nhất cũng phải 5 lần, 5 bản cung. Mỗi lần hỏi cung như vậy cũng hết 1 giờ, có nghĩa là ít nhất phải cần 5 giờ ghi âm, ghi hình. Như vậy, dữ liệu này bảo quản như thế nào? (Theo Người LĐ) NGUYỄN QUYẾT Nghe mấy “đồng chí công an” phân tích thì việc ghi âm, lưu trữ, sử dụng “vô cùng phức tạp, khó khăn”. Tóm lại là không nên thực hiện. Tôi thấy lạ chuyện này quá. Gia đình người ta còn có thể gắn camera theo dõi, còn lưu được hình ảnh phục vụ CA điều tra nhiều vụ án đã xảy ra giúp tìm ra tội phạm. Vậy mà bộ máy CA đồ sộ, hiện đại như vậy lại “bó tay” với một kỹ thuật vô cùng hữu ích cho nghiệp vụ? Phải chăng “các đồng chí” ấy lo sợ điều gì đó? Thương Giang