15:20

Trung Quốc ‘ngồi trên đống lửa’ khi chú Kim Jong-un bị thanh trừng Cảnh tượng Chang Song-thaek, nhân vật có quyền lực đứng thứ 2 ở Triều Tiên, bị bắt ngay tại phiên họp hôm 8/12 tại Triều Tiên không những thể hiện sự bất thường trong đấu tranh quyền lực tại Triều Tiên mà theo New York Times (NYT), nó còn khiến Trung Quốc, đồng minh chủ chốt của nước này, lo ngại. Trung Quốc ‘ngồi trên đống lửa’ khi chú Kim Jong-un bị thanh trừng Cảnh tượng Chang Song-thaek, nhân vật có quyền lực đứng thứ 2 ở Triều Tiên, bị bắt ngay tại phiên họp hôm 8/12 tại Triều Tiên không những thể hiện sự bất thường trong đấu tranh quyền lực tại Triều Tiên mà theo New York Times (NYT), nó còn khiến Trung Quốc, đồng minh chủ chốt của nước này, lo ngại. Hôm 9/12, truyền hình nhà nước Triều Tiên đã công bố những hình ảnh cho thấy hai cảnh vệ mặc đồng phục màu xanh lá cây xách nách ông Chang và giải ông đi ngay tại một cuộc họp Bộ chính trị của Đảng Lao động Triều Tiên. Ông bị bắt với một loạt tội danh, trong đó có tội danh chống đảng, bè phái, lăng nhăng và tham nhũng.   Ông Chang Song-thaek bị bắt ngay tại một phiên họp của Đảng Lao động Triều Tiên hôm 8/12/2013. Theo NYT, Trung Quốc đã phát triển mối quan hệ chặt chẽ chiến lược Triều Tiên như một bức tường thành để chống lại sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Hàn Quốc. Trung Quốc đã xây dựng một mối quan hệ tốt với ông Chang và coi đây là một người lớn giám sát đáng tin cậy nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong-un. Bất kỳ sự thay đổi nào của Trung Quốc đối với Triều Tiên đều có khả năng thay đổi đáng kể trạng thái cân bằng chính trị ở châu Á, nơi bán đảo Triều Tiên đã bị chia cắt cách đây hơn 60 năm. Mặc dù không có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc có ý định thay đổi quan điểm, nhưng có thể thấy rõ rằng các nhà lãnh đạo hàng đầu của Bắc Kinh đều rất ngạc nhiên khi ông Chang đột ngột bị sa thải hôm 8/12 và cả việc Triều Tiên công khai hành động này. Zhu Feng, giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại học Bắc Kinh, và một chuyên gia về Triều Tiên cho biết: "Chang là một nhân vật rất quan trọng tại Triều Tiên, đặc biệt là về cải cách kinh tế và đổi mới. Ông ấy là người mà Trung Quốc luôn tin tưởng trong việc cải cách nền kinh tế của Triều Tiên. Đây là một tín hiệu rất đáng ngại". Cách mà ông Chang bị sa thải cũng được coi là bất thường, vì chính phủ Triều Tiên gần như luôn giữ bí mật các hoạt động, các cuộc tranh giành quyền lực trong hơn 6 thập kỉ dưới sự lãnh đạo của gia đình họ Kim. Yang Moo-jin, một nhà phân tích tại Đại học Nghiên cứu Triều Tiên tại Seoul, Hàn Quốc cho biết: "Kim Jong-un đã tuyên bố ở cả trong và ngoài nước rằng giờ ông thực sự là nhà lãnh đạo duy nhất ở Triều Tiên và rằng ông sẽ không chịu có người ở vị trí số 2". Ông Chang đã đến thăm Trung Quốc một vài lần và được coi là người ủng hộ quan trọng nhất những cải cách kinh tế kiểu Trung Quốc mà chính phủ Bắc Kinh đang kêu gọi Triều Tiên thực hiện. Nhằm vào Bắc Kinh? Ở tuổi 67, ông Chang thuộc thế hệ của các nhà lãnh đạo Trung Quốc hiện tại, không giống như Kim Jong-un, giờ mới 30 tuổi. Ông Chang được Bắc Kinh coi là một nhân vật chắc chắn và là một cầu nối đáng tin cậy với nhà lãnh đạo hàng đầu của Triều Tiên. Ông là một trong số ít những nhà lãnh đạo cấp cao của Triều Tiên đối thoại với Trung Quốc.   Nhật vật số 2 của Triều Tiên, cầu nối quan trọng giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng đã bị loại bỏ. Do đó, việc ông Chang bị bắt giữ công khai sẽ khiến Trung Quốc đặc biệt lo ngại. Nhiều chuyên gia cho rằng, mối quan hệ thân mật giữa Chang và Bắc Kinh đã khiến Kim Jong-un lo ngại. Tiến sĩ Zhu nói: "Những khu kinh tế ở Triều Tiên là kết quả những nỗ lực của ông Chang. Có thể ông Chang đã đi quá vị trí của mình và đe dọa đến vị trí của Kim Jong-un". Các phương tiện truyền thông chính thức của Trung Quốc đã đặc biệt chú ý tới những cáo buộc chống lại ông Chang như “lăng nhăng, cờ bạc, ma tuý, ăn tối trong nhà hàng sang trọng" và có lẽ quan trọng nhất là một tham vọng mang động cơ chính trị, gây nguy hiểm cho “trung tâm thống nhất” Kim Jong-un. Nhưng tội danh mà Trung Quốc quan tâm nhất đó chính là ông Chang bị cáo buộc đã bán các nguồn tài nguyên giá rẻ, một cáo buộc dường như là nhằm trực tiếp vào Trung Quốc, đất nước mua nhiều quặng sắt và khoáng sản nhất từ Triều Tiên. Trước đó, Kim Jong-un cũng đã cho rằng các nguồn tài nguyên của Triều Tiên đang bị bán quá rẻ. Kim yêu cầu phải bán khoáng sản, đất hiếm và than với giá cao hơn. Số lượng các công ty xuất khẩu liên doanh giữa Trung Quốc và Triều Tiên đang ngày càng tăng. Yêu cầu của Kim đã được đăng tải rộng rãi ở Trung Quốc, nhiều nhà khai thác Trung Quốc đã tức giận dừng các hoạt động ở Triều Tiên. Theo Andrei Lankov, giáo sư lịch sử tại Đại học Kookmin tại Seoul cho biết, môi trường đầu tư của Trung Quốc tại Triều Tiên đã xấu hơn rất nhiều. Khi thông tin ông Chang bị sa thải được công bố, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hạn chế đưa ra bình luận và cho rằng đó là vấn đề nội bộ của Triều Tiên. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hồng Lỗi cho biết: "Chúng tôi vẫn cam kết thúc đẩy mối quan hệ thân thiện và truyền thống" giữa Trung Quốc và Triều Tiên. Tuy nhiên, việc ông Chang bị sa thải đã dấy lên khả năng bất ổn ở Triều Tiên, trong khi Trung Quốc cũng đang phải đối mặt với những căng thẳng gia tăng với hai nước láng giềng là Nhật Bản và Hàn Quốc. Theo NYT, Trung Quốc lo sợ nếu chính phủ Triều Tiên sụp đổ thì bán đảo Triều Tiên sẽ thống nhất dưới sự lãnh đạo của chính phủ Hàn Quốc, đồng minh của Mỹ. Ông Lankov nói: "Trung Quốc lo sợ có sự kích động bởi những hành vi như sa thải ông Chang”. Cheong Seong-chang, một nhà phân tích cao cấp tại Viện Sejong ở Hàn Quốc, cho biết việc sa thải có thể báo hiệu sự xung đột nội bộ. Ông nói: “Những cuộc thanh trừng đẫm máu sẽ không thể tránh khỏi”.                                        (Theo Infonet.vn) Phạm Khánh