15:19

Công ty Anco: Cổ đông tố chiêu chuyển giá                                      (DĐDN) - Cty CP Dinh dưỡng Nông nghiệp Quốc tế (Anco) có trụ sở tại KCN Sông Mây, Đồng Nai là DN liên doanh với mức tăng trưởng hàng năm luôn đạt cấp số nhân nhưng theo cổ đông nội của DN này, Anco từ lâu đã có dấu hiệu chuyển giá bằng cách nâng giá NK nguyên liệu đầu vào luôn cao hơn giá thị trường.    Sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Cty cổ phần Anco (ảnh do DN cung cấp) Trong đơn kiến nghị gửi DĐDN, ông Thân Trung Tín - TGĐ Cty Anco cho biết: “Cty Anco được thành lập vào năm 2001 do tôi và ông Lê Văn Hiếu (Phó TGĐ) điều hành. Do cần kêu gọi thêm vốn để nâng cao năng lực sản xuất , mở rộng thị trường trên toàn quốc nên vào năm 2003, chúng tôi hợp đồng với vợ chồng ông Yew Kean Lai để thành lập nên Cty Liên doanh Dinh dưỡng Nông nghiệp Quốc tế đặt tại KCN Sông Mây, Trảng Bom, Đồng Nai. Toàn bộ việc điều hành sản xuất kinh doanh của Cty liên doanh này vẫn hoàn toàn do chúng tôi quản lý và chịu trách nhiệm”. Thao túng về tổ chức “Dưới sự điều hành quản lý của chúng tôi, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển ngày càng lớn mạnh, thể hiện qua doanh thu bán hàng năm 2003 chỉ 31 tỷ đồng nhưng tính tới cuối năm 2012 doanh thu của Cty là 6.200 tỷ đồng” - ông Tín phân tích. Năm 2008, Anco đã điều chỉnh giấy phép đầu tư và chuyển sang Cty cổ phần. Hai cổ đông người VN là ông Tín và ông Hiếu vẫn tiếp tục đảm nhận vai trò của người điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh của Cty như cũ. Tuy nhiên, theo ông Tín, từ năm 2008 tới nay, các cổ đông người Malaysia dần dần tìm cách chia tách và thâu tóm quyền hành trong các mảng quản lý điều hành Cty. Cụ thể, phía cổ đông Malaysia lúc đầu không can thiệp vào mảng sản xuất kinh doanh chỉ nắm quyền quản lý tài chính. Đến 2011, thì ông Yew Kean Lai - Chủ tịch HĐQT với các thành viên người Malaysia (chiếm đa số) tiếp tục ép buộc 2 cổ đông người VN để ông ta trực tiếp quản lý chỉ đạo bộ phận nhân sự dù rõ ràng điều này thuộc trách nhiệm quản lý của tổng giám đốc. Hơn nữa, hai cổ đông VN hiện đang rất bức xúc về cách bãi nhiệm TGĐ cũ và bổ nhiệm tổng giám đốc mới của các cổ đông ngoại. Bởi điều lệ Cty Anco quy định việc bổ nhiệm tổng giám đốc, người đại diện pháp luật thì phải được phê chuẩn của đại hội đồng cổ đông nhưng ngày 6/11/2013, mới chỉ họp tiến hành biểu quyết trong hội đồng quản trị mà cổ đông ngoại đã bãi nhiệm, bổ nhiệm và làm hồ sơ nộp cho Ban quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Đồng Nai (DIZA) vào ngày 7/11 đề nghị điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư, trong đó có nội dung điều chỉnh: thay đổi tổng giám đốc từ ông Thân Trung Tín sang ông Ernest (người Malaysia). Mặc dù tới nay chưa tổ chức họp đại hội đồng cổ đông nhưng DIZA đã cấp giấy chứng nhận đầu tư điều chỉnh vào ngày 11/11/2013 (chỉ trong vòng 4 ngày nộp hồ sơ, trong đó có 2 ngày nghỉ là thứ 7 và chủ nhật). Ông Tín cho rằng, “đây là vấn đề khó hiểu vì thông thường, với hồ sơ hợp lệ, thời gian từ khi nộp hồ sơ tới khi được cấp giấy điều chỉnh mất ít nhất 7 ngày. Do đó, chúng tôi đang gửi đơn yêu cầu DIZA rút giấy điều chỉnh đã cấp cho Anco”. Có dấu hiệu chuyển giá Bên cạnh đó, với ưu thế đa số thành viên, phía Malaysia còn dần nắm quyền thu mua nguyên liệu và đẩy mạnh việc nhập khẩu nguyên liệu mua qua Cty Pro- Active Synergy SD BHD tại Malaysia (Cty riêng của vợ chồng ông Yew Kean Lai cũng là 2 cổ đông nắm giữ 55% cổ phần tại Anco). Theo đó, những năm gần đây, Anco thường nhập 10 mặt hàng với giá trị khoảng 2.400 tỷ đồng thì có tới 97% qua Cty riêng nói trên. Mãi thời gian gần đây, phía cổ đông nội mới phát hiện ra nhiều mặt hàng nguyên liệu được nhập về với giá cao bất thường. Cụ thể, trong năm 2011 và 10 tháng đầu năm 2013, Anco đã nhập gần 60 nghìn tấn khô dầu đậu tương với giá cao hơn so với các DN khác nhập khẩu mặt hàng này cùng nguồn gốc, thời điểm, cảng đến… từ 50 - 100USD/tấn. Đồng thời, mức giá này còn cao hơn khoảng 1 triệu đồng/1 tấn so với giá các DN khác mua bán khô dầu đậu tương tại thị trường VN. Dấu hiệu chuyển giá được các cổ đông phía Malaysia thực hiện nhiều nhất vào đầu năm 2013 khi liên tiếp trong nhiều tháng, mức giá chênh lệch vượt ngưỡng 100 USD/tấn. Đơn cử như vào tháng 5/2013, Anco mở tờ khai hải quan tại cảng Phú Mỹ nhập khẩu 2.550 tấn khô dầu đậu tương từ Achentina với giá 630USD/ tấn. Thế nhưng, qua đối chiếu với bảng phân tích tổng hợp, dự báo hàng tuần chuyên ngành về chăn nuôi và vật tư nông nghiệp của Bộ Công thương thì mặt hàng cùng chủng loại cũng từ Achentina được nhập về cảng Interflour (Bà Rịa- Vũng Tàu) chỉ với giá 523 USD/tấn, thấp hơn 107 USD/tấn so với giá nhập của Anco. Tổng giá trị chênh lệch giữa 2 lô hàng tương đương 5,7 tỷ đồng (272.850 USD). Dầu đậu nành tỷ chiếm 10% trong cơ cấu sản phẩm của Anco, với giá chênh lệch đầu vào khoảng 100 USD (giá năm 2013) thì cứ mỗi một tấn thức ăn sản xuất tại Anco sẽ gánh thêm chi phí 10 USD. Theo ông Lê Văn Hiếu, chỉ thống kê sơ bộ đối với riêng mặt hàng khô dầu đậu tương, tính tới tháng 10/2013, Anco đã nhập về khoảng 52.000 tấn, trị giá gần 656 tỷ đồng thì với kiểu chênh lệch giá trên, các cổ đông người Malaysia chắc chắn đã hưởng lợi gần 100 tỷ đồng. Đó là chưa kể còn hàng chục mặt hàng khác đã được nhập khẩu qua Cty Pro - Active Synergy SD BHD tại Malaysia trong suốt thời gian dài thì số tiền chênh lệch về giá sẽ là một con số khổng lồ. Hơn nữa, các hợp đồng nhập nguyên liệu đều phải thanh toán trước một phần hoặc toàn bộ, nhưng nhanh nhất cũng phải trong thời hạn 3 tháng, thậm chí 6 tháng mới được phía đối tác giao hàng. Về việc thanh toán trước cho các hợp đồng mua nguyên liệu này, theo báo cáo của bộ phận kế toán mỗi đầu tháng, số tiền trả trước thường xuyên từ 1 đến 2 triệu USD. Khi các cổ đông VN nêu vấn đề này thì đối tác Malaysia chỉ giải thích qua loa. Người chăn nuôi lãnh đủ Tại Anco, luôn ưu tiên nhập khẩu nguyên liệu nước ngoài nhiều hơn mua trong nước (ít nhất 80% khối lượng nguyên liệu sử dụng), cho dù các loại nguyên liệu đó có sản xuất hoặc trồng trọt tại VN như bắp. cám gạo, cám mỳ… với mức giá luôn cao hơn thị trường trong nước. Đối với các nguyên liệu mua từ nước ngoài, Cty Anco không ký hợp đồng trực tiếp với nhà cung cấp, mà hầu hết chỉ mua qua Cty Pro- Active Synergy SD BHD. Rõ ràng, việc nhập nguyên liệu từ một Cty độc quyền để hưởng chênh lệch giá nguyên liệu đầu vào tại Anco không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi của những cổ đông VN mà còn gây thiệt hại nghiêm trọng tới người chăn nuôi. Theo tính toán của một cán bộ Cty Anco, dầu đậu nành tỷ chiếm 10% trong cơ cấu sản phẩm của Anco, với giá chênh lệch đầu vào khoảng 100 USD (giá năm 2013) thì cứ mỗi một tấn thức ăn sản xuất tại Anco sẽ gánh thêm chi phí 10 USD, (tương đương với 208.000 VNĐ). Trong vòng 10 tháng năm 2013, Anco đã cung cấp ra thị trường khoảng 480.000 tấn sản phẩm thì chỉ riêng với việc hưởng chênh lệch giá, các cổ đông Malaysia đã kịp “bớt xén” của người chăn nuôi VN hàng trăm tỷ đồng. Bên cạnh đó, đại diện Anco còn cho rằng, “đối tác người Malaysia là người quản lý chất lượng nhưng vì lợi nhuận nên họ bán sản phẩm kém chất lượng ra thị trường dẫn tới người tiêu dùng và đại lý của Cty khiếu nại rất nhiều. Đặc biệt, trong khoảng thời gian tháng 4, 5 và 6/2013, đợt sản phẩm kém chất lượng này đã gây thiệt hại nặng nề cho Cty và người nông dân”. Có hiện tượng chuyển giá LS Phạm Hữu Giáo - GĐ Cty Luật TNHH MTV Hoàng Minh Tâm: Theo quy định tại Thông tư 66/2010- BTC ngày 22/4/2010 của Bộ Tài chính: khi DN tăng mức giá nhập nguyên liệu đầu vào tạo sự chênh lệch về giá, làm giảm lợi ích của pháp nhân VN và chuyển phần lợi nhuận đó ra nước ngoài thì được gọi là chuyển giá. Căn cứ vào các tài liệu, đặc biệt là các tờ khai hải quan, bảng phân tích tổng hợp, bảng giá về vật tư nông nghiệp (Bộ Công thương) mà phía cổ đông nội cung cấp cho thấy có dấu hiệu chuyển giá. Tuy nhiên, ở góc độ nhà nước thì vấn đề này phải xem xét kỹ vì nhóm cổ đông ngoại mang quốc tịch Malaysia, nằm trong khối Asean mà theo tôi được biết giữa các nước thành viên trong khối có ký kết một hiệp định đa phương quy định về việc chống đóng thuế 2 lần. Nếu Anco đặt trụ sở tại VN, có thêm Cty con tại Malaysia thì phải so sánh thuế TNDN của Việt Nam và Malaysia mới có thể nhận định là có hiện tượng chuyển giá hay không?  Còn hiện tượng chuyển giá của các cổ đông ngoại thể hiện qua việc nâng giá trị của giá nguyên liệu đầu vào đã ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận Cty cũng như ảnh hưởng tới lợi tức của các cổ đông nội nên trong trường hợp này có thể khẳng định rằng nhóm cổ đông ngoại đã chiếm đoạt lợi nhuận của nhóm cổ đông nội. Mặt khác nếu mua nguyên liệu đầu vào từ công ty Malaysia (công ty Malaysia của nhóm cổ đông ngoại) thì việc mua này phải được đại hội đồng cổ đông thông qua (theo điều lệ công ty và luật doanh nghiệp) nếu không thông qua  là vi phạm điều lệ công ty và luật doanh nghiệp. Nếu gây ra thiệt hại công ty thì phải bồi thường. Thực tế, nguyên nhân dẫn đến sự việc này là do các cổ đông nội chưa tìm hiểu kỹ Luật DN cũng như điều lệ cổ đông đã được thông qua để bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu ngay từ đầu họ đã tìm hiểu một cách triệt để điều lệ Cty, Luật DN và tuân thủ điều lệ Cty, Luật DN thì sự hợp tác sẽ càng chặt chẽ, hạn chế sự xung đột lợi ích của các cổ đông. (Theo Diễn đàn doanh nghiệp) N.Thành