10:05

Xăng dầu: Tạm nhập thành… nhập thật   (Thời báo Kinh Doanh) - Trong các hội nghị đánh giá về công tác quản lý tạm nhập tái xuất (TNTX), phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại gần đây, các cơ quan chức năng cho rằng nhiều đối tượng lợi dụng cơ chế, chính sách thông thoáng của Nhà nước nhằm thực hiện hành vi buôn bán hàng cấm, thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa, gây thất thu thuế. Chính vì vậy, đã có kiến nghị dừng hẳn loại hình kinh doanh này. Chuyện doanh nghiệp (DN) "miễn cưỡng" nộp lại hàng trăm tỷ đồng tiền thuế bắt nguồn từ việc Bộ Tài chính ban hành văn bản 17060 ngày 7/12/2012 yêu cầu Tổng cục Hải quan phải thay tờ khai hải quan với các lô hàng xăng dầu chuyển từ TNTX sang tiêu thụ nội địa. Thời điểm tính thuế sẽ là thời điểm đăng ký tờ khai hải quan thay thế. Trước đó, các DN thực hiện kê khai và nộp thuế theo Thông tư 194 có hiệu lực từ ngày 20/1/2011, tức không cần đăng ký tờ khai mới, chỉ cần khai và nộp thuế nhập khẩu (NK), thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng theo quy định và thời hạn nộp thuế sẽ là 30 ngày. "Vô tình" quên tái xuất Theo nhận định của chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, xăng dầu "chảy lậu" vào Việt Nam từ chính những lô hàng mang danh tạm nhập, tái xuất. Tạm nhập rồi nhập thật cho nội địa, xăng dầu còn có thể "ăn không" tiền thuế tới cả nghìn đồng/lít. Lợi dụng việc quy định cho phép xăng dầu TNTX được lưu ở Việt Nam 120 ngày và có thể được gia hạn tới 2 lần, mỗi lần tối đa 30 ngày, các DN xăng dầu đã "vô tình" quên tái xuất để trốn thuế?! Trong khi đó, Thông tư số 194 (ngày 6/12/2010) hướng dẫn Nghị định 154 của Chính phủ quy định xăng dầu được áp thuế tại thời điểm mở tờ khai hải quan, chứ không phải thời điểm chuyển sang tiêu thụ nội địa. Khi thuế NK tăng lên, DN chỉ cần làm động tác thông báo xin chuyển lượng lớn xăng dầu TNTX sang bán ở trong nước và được hưởng chênh lệch thuế giữa hai thời điểm. Ông Nguyễn Ngọc Tuấn - Phó cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan), cho biết cán bộ hải quan đã lật tẩy những chiêu trò gian lận trốn thuế 422.000 lít xăng Ron 92 của Tổng công ty Xăng dầu Hàng không (Vinapco) thông qua hình thức kinh doanh TNTX . Thay vì phải tái xuất lô hàng này, Vinapco lại "lén lút" đưa xăng dầu vào nội địa để tiêu thụ, trốn nghĩa vụ đóng thuế. Còn theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, những tháng đầu năm 2012, thuế NK xăng dầu chỉ dao động từ 0 - 3%, từ thời điểm giữa năm đến cuối năm, mức thuế đã tăng lên 10 - 12%. Như vậy, nếu tính từ thời điểm ngày 10/3/2012 về trước, mức thuế NK của xăng dầu là 0% và tính thêm 180 ngày xăng dầu TNTX được phép lưu ở Việt Nam, thì ngày 10/6/2012, thuế NK đã tăng lên 7%. "Đến đây, thay vì phải tái xuất xăng dầu, DN đầu mối lại chuyển sang tiêu thụ nội địa. Vì vậy, DN không phải nộp đồng thuế nào mà bỏ túi hàng tỷ đồng (7% thuế)", ông Long nói. Vẫn bất đồng quan điểm Trước thực trạng DN trục lợi từ chính sách TNTX xăng dầu và đề xuất của Cục Điều tra chống buôn lậu, ngày 7/12/2012, Bộ Tài chính đã có công văn số 17060 yêu cầu Hải quan các địa phương khi làm thủ tục chuyển tiêu thụ nội địa cho DN xăng dầu phải thay tờ khai hải quan theo quy định tại Điều 9, Nghị định số 154, và thời điểm tính thuế là thời điểm đăng ký tờ khai hải quan thay thế. Theo quan điểm của Bộ Tài chính, công văn 17060 là văn bản giải đáp, nhắc lại các quy định của văn bản pháp luật, cụ thể giải đáp quy định tại khoản 3 Điều 9 Nghị định 154. Việc thực hiện truy thu thuế xăng dầu TNTX, không tái xuất hết chuyển tiêu thụ nội địa năm 2012 là đúng quy định pháp luật tại Nghị định 154 và đúng ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, việc truy thu thuế đảm bảo tránh hồi tố. Tuy nhiên, quan điểm của Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam và các DN cho rằng văn bản 17060 không thể có hiệu lực pháp lý cao hơn Thông tư 194 do chính Bộ Tài chính ban hành. Đại diện Hiệp hội Xăng dầu cho biết việc truy thu này có thể khiến người dân hiểu lầm rằng DN trốn thuế. Ngoài ra, năm 2012, nhiều DN lỗ (Petrolimex lỗ khoảng 125 tỷ đồng, Petimex lỗ 135 tỷ đồng), nếu tiến hành truy thu sẽ khiến DN thêm khó khăn. Hơn nữa, việc truy thu được đưa ra khi DN đã quyết toán xong các chỉ tiêu tài chính năm 2012, nên chi phí này bắt buộc phải đẩy vào năm 2013. "Nếu cổ đông vặn vẹo thì còn ảnh hưởng đến công tác điều hành nữa", đại diện Hiệp hội Xăng dầu nói. Một chuyên gia kinh tế nhận định Nghị định 154 của Chính phủ về thủ tục hải quan, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế NK và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, NK quy định rõ DN chỉ khai và nộp thuế theo quy định, chứ không phải thay thế tờ hải quan, có nghĩa là thuế NK được tính tại thời điểm nhập. Đến ngày 7/12/2012, Bộ Tài chính lại có công văn gửi các Cục Hải quan địa phương yêu cầu hàng hóa TNTX không hết, khi chuyển sang tiêu thụ nội địa phải thay tờ khai hải quan và thời điểm tính thuế tính từ thời điểm đăng ký tờ khai hải quan thay thế: "Xét về tính pháp lý, Nghị định 154 cao hơn công văn trên. Chưa kể, nếu công văn trên có giá trị thực hiện thì không thể có tính hồi tố, tức là chỉ có hiệu lực sau ngày ký chứ không phải quay lại áp dụng cho cả năm 2012". (Thời báo Kinh Doanh) Việt Nguyễn