06:23

Lý giải đầu tư ra ngoài: "Nhà đèn" nói nhiều vẫn… "tối"!  (Thời báo Kinh Doanh) - Trước kết luận sai phạm trong đầu tư ra ngoài công ty mẹ gây thua lỗ và hạch toán các khoản chi sai không đúng vào giá điện của Thanh tra Chính phủ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã gửi văn bản giải trình và phản bác. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng sự lý giải còn mập mờ và thiếu thuyết phục của EVN chỉ làm cho những sai phạm và sự thiếu minh bạch của tập đoàn này càng bộc lộ rõ hơn. Theo EVN, trong số 121.790 tỷ đồng đầu tư ngoài công ty mẹ, thì đầu tư ngoài ngành chỉ có… 2.107 tỷ đồng, chiếm 2,7% vốn điều lệ. Theo đó, "nhà đèn" cũng đưa ra những lý giải về khái niệm "công ty mẹ", "công ty con" và vấn đề đầu tư ngoài công ty mẹ để khẳng định hầu hết số vốn trên đều được đầu tư vào các công ty liên kết sản xuất, kinh doanh điện.  "Đánh tráo" khái niệm?  Cụ thể, trong 121.790 tỷ đồng đầu tư ngoài công ty mẹ, có 49.634 tỷ đồng công ty mẹ đầu tư vào công ty con, công ty liên kết thuộc lĩnh vực sản xuất, kinh doanh điện (gồm các TCT phát điện, TCT Truyền tải điện quốc gia (NPT), các TCT điện lực...); công ty mẹ cho các công ty con vay lại 70.049 tỷ đồng (gồm các TCT phát điện, (NPT), các TCT điện lực...); và số vốn mà công ty mẹ đầu tư ngoài ngành là 2.107 tỷ đồng.  Trong khi trước đó, kết luận của thanh tra thì cho biết tính đến hết năm 2011, công ty mẹ EVN đã đầu tư vốn ra ngoài lên đến trên 121.000 tỷ đồng, trong khi vốn điều lệ chỉ có gần 77.000 tỷ đồng, và khẳng định việc đầu tư kinh doanh vượt vốn điều lệ 45.000 tỷ đồng là sai quy định của Bộ Tài chính. Đáng chú ý, với khoản đầu tư khá lớn lên đến cả trăm nghìn tỷ đồng ra ngoài, nhưng tập đoàn này đều kinh doanh thua lỗ với 2.195 tỷ đồng.  Thanh tra Chính phủ cũng cho biết EVN đầu tư cả nghìn tỷ đồng vào nhiều lĩnh vực rủi ro như ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, nhưng vượt tỷ lệ vốn góp theo quy định ở nhiều công ty…  Theo một chuyên gia, việc đưa ra những khái niệm giải thích về đầu tư ra ngoài công ty mẹ của EVN như một cách để tập đoàn này làm "mập mờ" các khoản đầu tư thua lỗ của mình. Đưa ra những thông tin trên cũng đồng nghĩa với việc tập đoàn này đang phủ nhận những kết luận của Thanh tra Chính phủ để khẳng định không có chuyện số vốn đầu tư ra ngoài ngành lên đến cả trăm nghìn tỷ đồng và thua lỗ hàng nghìn tỷ đồng.     Song với dẫn chứng điển hình về thua lỗ trong đầu tư ngoài ngành ở EVN Telecom mà tập đoàn này đã bỏ vốn vào đầu tư, có thể thấy số vốn mà "nhà đèn" đã chi ra ngoài lĩnh vực của mình chắc chắn vượt qua 2.107 tỷ đồng. Cũng bởi, chỉ riêng số tiền mà EVN đầu tư vào EVN Telecom đã lên đến 2.425 tỷ đồng, và khi bàn giao tài sản cho Viettel, thì công ty con này đã thua lỗ đến gần… 3.000 tỷ đồng!  Về giá điện, cơ quan thanh tra cho biết do Bộ Công Thương chưa ban hành khung giá bán buôn điện, nên "nhà đèn" đã "tự quyết" giá bán buôn điện cho các TCT điện lực cao hơn so với giá bán buôn điện bình quân được quy định. Chi phí truyền tải điện cũng được EVN tự chủ quyết định giá, khi thanh toán cho NPT thấp hơn mức giá mà Bộ trên phê duyệt. Thực tế này cho thấy những yêu cầu công khai, minh bạch giá bán buôn điện, chi phí truyền tải điện giữa EVN và các đơn vị thành viên chưa được tập đoàn này thực hiện nghiêm túc.  Chi sai, đổ vào giá điện  Trong khi đầu tư ra ngoài thua lỗ nặng, mập mờ trong giá bán điện, kết luận của Thanh tra Chính phủ cũng gây "sốc" khi cho biết không chỉ có nhiều dự án chậm tiến độ làm thiếu hụt sản lượng điện, tăng chi phí đầu tư, mà trong nhiều dự án đều có những hạng mục công trình gồm các biệt thự, chung cư cao tầng, bể bơi, sân tennis… với tổng vốn đầu tư lên đến 595 tỷ đồng. Điều đáng chú ý, những khoản này đều được hạch toán vào các dự án nguồn điện, từ đó được tính vào giá bán điện.  Liên quan đến vấn đề này, EVN đưa ra giải thích rằng những khu biệt thự, nhà cao tầng này chỉ là… nhà công vụ được xây dựng để thu hút công nhân, kỹ sư, chuyên gia có trình độ cao về làm việc; còn các công trình thể thao để giúp công nhân… phục hồi sức khoẻ. EVN cũng cho biết những khu quản lý này đã được báo cáo các cấp có thẩm quyền phê duyệt và nguồn vốn xây dựng được sử dụng từ khấu hao, lợi nhuận sau thuế hoặc vay ngân hàng, và được hạch toán riêng mà không đưa vào giá thành sản xuất, kinh doanh điện.  Liên quan đến việc chuyển nguồn vốn không đúng tại 11 dự án làm tăng chi phí sản xuất điện, EVN giải thích do nhu cầu vốn đầu tư lớn mà khả năng thu xếp vốn lại hạn chế, nên để đảm bảo tiến độ công trình, EVN phải ứng vốn trước để thanh toán. Còn việc giao chỉ tiêu kinh doanh lỗ năm 2011 cho các TCT, EVN cho biết do phải chạy dầu nhiều dẫn đến khoản lỗ 12.000 tỷ đồng, nên phải giao chỉ tiêu để phấn đấu giảm lỗ.  Nhìn từ thực tế giá điện chỉ tăng mà không có giảm, với lý giải của "nhà đèn" là do giá bán đang thấp hơn giá thành khi chi phí đầu vào tăng cao, trong khi Bộ chủ quản lại không đưa ra những quy định cần thiết về khung giá, nhiều chuyên gia cho rằng các cơ quan chức năng đang buông lỏng quản lý, "thả cửa" cho EVN tự tung, tự tác. Đây chính là một biểu hiện của độc quyền, khi không có những quy định cần thiết, nên "ông lớn" này mặc sức định giá bán có lợi cho chính mình. Thực tế cho thấy dù đã công bố lỗ lãi hàng năm, nhưng chưa bao giờ, EVN hạch toán rõ ràng với người tiêu dùng về giá thành sản xuất điện. (Theo Thời báo kinh doanh) Cẩm An