11:10

Luận bàn về giá điện, xăng tăng   Sự bất nhất trong phát biểu của Ông Chủ tịch Hiệp hội năng lượng cũng có thể là chiêu trò trong tấn tuồng của EVN. Vì đến nay qua các phương tiện thông tin đại chúng, thấy những người có trách nhiệm nhìn nhận mục đích của đợt tăng giá này là rất khác nhau.  Ông Vũ Đức Đam Cụ thể Ông Vũ Đức Đam và nhiều quan chức của Bộ Công thương EVN đều cho rằng, tăng giá là tất yếu vì giá thấp thì không ai đầu tư vào điện và vì thế điện sẽ thiếu dài dài. Có mấy lý do được ông Đam đưa ra như sau: Thứ nhất đây là chủ trương nhất quán của Nhà nước, để giá điện theo thị trường. Thứ hai, giá điện thấp nên không kêu gọi đầu tư vào ngành điện, trong khi không thể cứ mãi dùng ngân sách để đầu tư. Thứ ba, giá than bán cho điện đang dưới giá thành dẫn đến tình trạng buôn lậu than. Còn giải thích trên truyền hình tối 1/8, ông Đặng Huy Cường, Cục trưởng Cục điều tiết điện lực, Bộ Công thương cho biết, EVN đang nợ Tổng công ty khí quốc gia một khoản nợ trên 3.000 tỷ đồng, do chưa thu xếp được nguồn tiền để trả nên buộc phải quyết định tăng giá điện. Đến lượt lãnh đạo EVN, Ông Đinh Quang Tri, Phó Tổng Giám đốc EVN lại nói Tăng 5%, dự kiến thu được 3.500 tỷ đồng đến 3.600 tỷ đồng. Chi phí than chúng tôi chi tăng thêm 5.000 tỷ đồng, giá khí tăng lên chi thêm khoảng hơn 1.000 tỷ đồng. Nên phần thu tăng thêm này không đủ bù lỗ do giá than và khí tăng. Chừng đó ý kiến cho thấy với 3500 tỷ thu được qua đợt tăng giá này sẽ được dùng vào việc gì, tăng giá cho bên phát điện để thu hút đầu tư hay trả cho dầu, khí hay trả cho than ? Và quan trọng hơn, lần tăng giá sau, nhân dân và Công luận có được mục sở thị dòng chảy của 3500 tỷ đồng này về đâu không ? Liệu có chục tỷ, trăm tỷ, thậm chí nghìn tỷ nào rơi vào vùng mất mát ?. Nhân dân và công luận có quyền đòi hỏi mình bạch những vấn đề như vậy bởi qua lần tăng giá vừa rồi (1/8/2013), cách làm của EVN và Bộ Công thương dường như cố tình luộm thuộm một cách không cần thiết. Dân gian gọi là “võ bẩn”. Thể hiện sự mẫu thuẫn, thiếu nhất quán của các cơ quan quản lý nhà nước. Khiến cho sự bất an, mất niềm tin của nhân dân với EVN vốn đã đã trầm trọng lại càng trầm trọng hơn. Cụ thể chỉ đạo của Chính phủ về việc phải có kế hoạch tuyên truyền, giải thích trước khi tăng giá điện vẫn còn đang nóng hổi trên các trang báo. Cũng như trước đó, trả lời báo chí, lãnh đạo Cục Điều tiết Điện lực, rồi Bộ Công Thương nhiều lần cho biết đang đang yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tính toán chi phí phát sinh để có những cân nhắc điều chỉnh hợp lý, thì bất ngờ, chưa đầy 24 giờ sau EVN thông báo tăng giá điện 5% kể từ ngày 1/8.  Khỏi phải nói tới sự thật vọng và bức xúc của cộng đồng các DN và người dân, vì sự tăng giá điện đột ngột đã làm đảo lộn kế hoạch SXKD của phần lớn các DN vốn đang phải sống chung với khủng hoảng. Còn người dân thì băn khoăn liệu rằng quyết định tăng lương tối thiểu với mức tăng 100.000 đồng/tháng có phải là quyết định mở đường phục vụ việc tăng giá điện hôm nay không ? Dường như việc tăng giá điện đã góp phần vô hiệu hoá các giải pháp hỗ trợ DN vượt qua khó khăn, nỗ lực kiềm chế lạm phát… "Điện là ngành độc quyền nên mỗi lần giá điện tăng đều gây bức xúc. EVN luôn nói tăng giá là để bù lỗ, thu hút đầu tư vào ngành điện, nhưng thử hỏi chi phí vận hành điện đã tốt chưa, sử dụng nguyên liệu đã hợp lý chưa, với những khoản chi và đầu tư bất hợp lý rồi lỗ mà bắt người tiêu dùng gánh thì quá phi lý" TS. Ngô Trí Long – Nguyên Viện trưởng Viện Thị trường giá cả (Bộ Tài chính) bức xúc. Chính những con số cung cấp thiếu minh bạch cũng khiến người trong cuộc – những chuyên gia được EVN tham vấn "hoa mắt". "Nhiều lúc thông tin EVN đưa ra mà đến ngay cả nhiều chuyên gia cũng không biết đâu mà lần, " con số tài chính mà thực ảo như mơ " TS Lê Dăng Doanh thì rất không đồng tình về cách làm. Ông cho rằng thay vì giải trình bằng những lý do tăng giá như mọi lần, EVN nên công khai luôn lộ trình tăng để người dân còn biết. Hơn nữa, EVN nên nói rõ đã giảm chi phí hao hụt đường dây thế nào, đã làm những gì để giảm giá thành thì người dân mới biết để thông cảm. Còn Chuyên gia Phạm Chi Lan thì bức xúc: “Với điện, lâu nay vẫn chỉ có một chiều là tăng mà không có giảm. Dường như không chỉ EVN mà cả nhà điều hành đang nợ người dân sự công khai, minh bạch với giá điện”. Nói như vậy để thấy sự khuất tất, thiếu nhất quán của EVN và sự bất lực của các cơ quan quản lý nhà nước đối với ngành điện. Chỉ mỗi yêu cầu công khai minh bạch thôi mà dự luận đòi hỏi đã hàng thập kỷ nhưng EVN vẫn cứ trơ trơ. Còn đối với việc sửa đổi Nghị định 84 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu, lãnh đạo Bộ Công Thương cho hay, sau khi lấy ý kiến của Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính..., các cơ quan này cho rằng cần phải xây dựng Nghị định mới thay thế vì có tới 23 điều sửa đổi, 2 điều bổ sung. Do vậy, Bộ đã xin ý kiến Chính phủ và được chấp thuận. "Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã giao Bộ Công Thương xây dựng Nghị định mới và trình Chính phủ vào ngày 30/9. Hiện Bộ đã hoàn tất dự thảo lần thứ 5, khả năng đầu tuần tới sẽ trình Bộ Tư pháp thẩm định", CPI tháng 8 và lạm phát cả năm có thể tăng mạnh trở lại sau liên tiếp những đợt tăng giá các mặt hàng cơ bản.  Bình luận tếu táo nhưng không phải không có cơ sở. Cũng trong ngày 1/8, người tiêu dùng nhận tiếp thông tin các cửa hàng đồng loạt đẩy giá gas, sữa lên. Không chỉ vậy, năm học mới sắp bắt đầu, những thông tin về tăng học phí cũng đã phát đi khiến người tiêu dùng thêm lo lắng trước những đợt "tấn công" cùng một lúc của các mặt hàng chủ chốt. Điện và xăng dầu là yếu tố đầu vào của tất cả các ngành sản xuất và ảnh hưởng lớn tới tâm lý người tiêu dùng. Ông Vụ trưởng Vụ Giá (Tổng cục Thống kê) cho hay, việc giá điện tăng 5% từ ngày 1/8 sẽ khiến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng này tăng 0,12%. Bên cạnh đó, cũng phải kể tới lần tăng giá xăng gần đây nhất sẽ khiến CPI tháng này tăng khoảng 0,1%, theo đại diện Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính). Trong khi đó, báo cáo của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, trong bối cảnh CPI tăng thấp từ đầu năm đến nay, để đạt mục tiêu kiểm soát lạm phát ở 7% thì mỗi tháng cuối năm dư địa tăng CPI sẽ khoảng 0,76%. Như vậy, đợt tăng của xăng dầu, điện và những mặt hàng khác như sữa, gas, học phí... có thể chiếm phần không nhỏ trong dư địa 0,76% này. Theo bà Phạm Chi Lan - Chuyên gia kinh tế - nguy cơ lạm phát cao trở lại đã hiện hữu sau những đợt tăng giá này. Nguy cơ đẩy lạm phát. "Nếu một mình lần tăng giá điện thì có thể ít nhưng cộng với 2 lần tăng giá xăng dầu, chưa kể sắp tới giá than cũng rục rịch tăng có thể sẽ khiến lạm phát 6 tháng cuối năm ngóc đầu trở lại", bà Lan lo lắng. Ông Lê Đăng Doanh nói thêm tác động của những đợt tăng giá điện rất lớn bởi nó đóng góp vào việc tăng giá cả của tất cả các mặt hàng. "Giá điện ảnh hưởng tới đời sống của mọi người dân, từ bà bán bún cho tới ông chủ khách sạn nên nguy cơ lạm phát tăng là dễ hiểu", ông Doanh cho hay. Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, việc tăng giá điện này sẽ khiến chi phí đầu vào tăng lên, doanh nghiệp không bán được hàng và làm tồn kho cao. Ông Nguyễn Văn Thiện - Chủ tịch Hiệp hội Xi măng cũng nhận định tăng giá điện sẽ khiến doanh nghiệp trong ngành ngày càng khó khăn hơn khi điện đang chiếm 10 – 15% giá thành sản phẩm. Hiện tại nền kinh tế của Việt Nam đang trong vòng xoáy và nằm ở đáy chữ U không biết đến bao giờ và khi nào mới trượt ra khỏi đáy của vòng xoáy này nếu các ngành sản xuất không thể quay lại hoạt động được để có thể kích cầu được khi người lao động thất nghiệp, sản xuất đình trệ lạm phát thành giảm phát vì người dân không có thu nhập - cầu giảm hay lại quay lại thời "cổ xưa " sản xuất thì thủ công, sinh hoạt của người dân tham gia giao thông bằng xe cơ hoc thô sơ, đi bộ, thắp sáng bằng đèn dầu để thực hiện "tiết kệm " cho nó lành Nếu lịch sử nền kinh tế quay về như vậy thì nhân dân ta đã mất đi bao nhiêu năm cho sự phấn đấu và phát triển đất nước chăng ? Câu nó bao giờ cho đến ngày xưa? lại quay về với người dân mỗi ngày. Nhưng có lẽ quay về thời ấy cũng hay vì tinh thần của người dân được thỏa mái, nhân dân hiểu được đúng mình đất nước còn nghèo nhân dân cần tiết kiệm vì khi đó thực trạng điều kiện của đất nước được mnh bạch công khai,  toàn dân  thấu hiểu bản thân mình để cố gắng "rèn luyện" phấn đấu nhiều hơn.                                                                                 (Theo Tầm nhìn) Hương THPT