Nga có dám bắn thẳng vào tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ không? Cập nhật lúc 13:31     (Quan hệ quốc tế) - Việc tàu chiến Nga bắn cảnh cáo tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ gợi lại sự kiện Nga đã bắn cháy tàu cá, tàu hàng của Trung Quốc năm 2009 và 2012. Nga bắn cảnh cáo tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ ở giáp lãnh hải Thổ Nhĩ Kỳ Ngày 13/12, một sự kiện chấn động đã xảy ra khi thủy thủ đoàn tàu khu trục Smetlivyi, thuộc lớp Kashin của Nga đã nổ súng ngăn chặn một vụ áp sát có khả năng dẫn đến đụng độ với tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ, ở vị trí cách đảo Lemnos (Hy Lạp), phía Bắc biển Aegean 22 km. Theo thông báo của Bộ quốc phòng Nga, sự việc xảy ra vào lúc 9h03, giờ Moscow (tức 13h03, theo giờ Việt Nam). Khi đó, các chiến sĩ trực sẵn sàng chiến đấu phát hiện một tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ ở khoảng cách 1.000m, tiến về phía mạn phải tàu Smetlivyi lúc đó đang thả neo. Mặc dù, tàu khu trục Smetlivyi đã nỗ lực liên lạc với tàu cá trên nhưng thủy thủ đoàn Thổ Nhĩ Kỳ đã không chịu trả lời, cũng không hồi đáp lại các phương pháp hỏi-đáp và cảnh cáo của chiến hạm Nga là dùng tín hiệu đèn pha đặc biệt và pháo sáng. Khi tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ cách tàu khu trục Nga khoảng 600 mét, để tránh một vụ đâm tàu, phía Nga đã buộc phải nổ súng cảnh báo, để tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ phải chú ý tránh xa. Theo tin của truyền thông Nga, tàu chiến nước này đã sử dụng vũ khí cỡ nòng nhỏ là tiểu liên. Ngay sau đó, tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ lập tức đổi hướng và bơi cách tàu Smetlivyi 540m, nhưng vẫn không liên lạc với thủy thủ đoàn Nga. Điều này đã khiến tàu chiến Nga phải hết sức nâng cao cảnh giác và chuyển cấp nâng cao tình trạng sẵn sàng chiến đấu. Tàu khu trục Smetlivyi, thuộc lớp Kashin của Nga có lượng giãn nước 4390 tấn Sự việc xảy ra trong bối cảnh quan hệ giữa Moscow và Ankara đang trong giai đoạn hết sức căng thẳng, có liên quan đến vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ gây khó dễ cho tàu Nga qua lại eo biển Bosphorus, làm dấy lên câu hỏi liệu Ankara có bất chấp luật lệ quốc tế, đóng cửa eo biển này với chiến hạm Nga hay không. Hiện nay, Nga chỉ có căn cứ bảo đảm hải quân ở cảng Tartus của Syria, các tàu chiến nước này chỉ được phép vào cảng nếu có hoạt động sửa chữa hay tiếp liệu, còn bình thường, các chiến hạm của Hạm đội biển Đen phải “lang thang” trên Địa Trung Hải. Đó cũng là nguồn cơn của việc Hạm đội biển Đen phải thường xuyên thay quân và buộc phải đi qua 2 eo biển của Thổ Nhĩ Kỳ. Do hoàn toàn thuộc quyền kiểm soát của nước này, nên mọi tàu bè ra vào đều phải được Ankara cho phép, tuân thủ các quy định của Công ước Montreux 1936. Câu hỏi liệu Ankara có nhắm vào "tử huyệt" của Moscow đã dấy lên, sau khi Thổ Nhĩ Kỳ đã ép buộc các tàu Nga phải đợi nhiều giờ mới cho phép đi qua eo biển Bosphorus - một trong những eo biển có địa hình phức tạp, khó vượt qua nhất thế giới từ cả hai phía, vào ngày 30-11. Động thái này cho thấy Ankara đang định bắt chẹt Moscow, bởi Hạm đội Biển Đen của Nga muốn tới Syria chỉ có một con đường độc đạo duy nhất là đi qua eo biển Bosphorus, sau đó vượt qua tiếp eo biển Dardanelles của Thổ Nhĩ Kỳ, để ra ngoài Địa Trung Hải.   Vùng biển Aegean, nơi xảy ra đụng độ giữa chiến hạm Nga và tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ Các chuyên gia quân sự cho rằng, vụ việc tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ định áp sát chiến hạm Nga cũng nhằm mục đích thăm dò phản ứng của Moscow hoặc khiêu khích tàu chiến Nga. Tuy nhiên, nó đã vấp phải phản ứng quyết liệt nhưng đúng luật của khu trục hạm Smetlivyi. Sự kiện này gợi nhớ lại việc Nga đã tằng bắn cháy tàu hàng và tàu cá của Trung Quốc vào năm 2009 và 2012. Tuy tính chất vụ việc khác nhau nhưng điều đó cho thấy rằng, Nga sẵn sàng ra tay cứng rắn nếu thấy cần thiết. Nhìn lại vụ Nga bắn cháy tàu cá và tàu hàng Trung Quốc Ngày 15/2/2009, tàu cảnh sát biển của Nga đã bắn khoảng 500 viên đạn vào mũi và đuôi của tàu hàng New Star của Trung Quốc, nhấn chìm chiếc tàu tại vùng biển thuộc lãnh hải Nga, gần thành phố cảng Vladivostok. Sự kiện này đã gây sốc không chỉ cho Trung Quốc mà còn với toàn thế giới, bởi quan hệ giữa Moscow và Bắc Kinh thời điểm đó tuy không quá thân thiết nhưng hai bên có giao thương rất lớn và Trung Quốc cũng đang mua rất nhiều vũ khí của Nga. Tàu New Star thuộc sở hữu của một doanh nhân tại tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc và được đăng ký tư cách pháp nhân ở Hồng Kông. Con tàu này khi đó đã tự động rời cảng Nakhodka khi chưa được phép của điều vận cảng. Phía Nga coi hành động này là “xâm phạm lãnh hải trái phép”. Do đó, cơ quan biên phòng nước này phái 2 tàu đuổi theo, ra lệnh cho tàu phải dừng lại trong một thời gian dài, nhưng họ cũng không chấp hành. Tàu chiến Nga đã nổ súng bắn vào phía đuôi chiếc tàu này khiến sau đó nó đã bị chìm. Bắc Kinh đã kịch liệt lên án hành động này và cho rằng, thái độ của Moscow trong vụ bắn chìm tàu New Star là “vô cùng khó hiểu và không thể chấp nhận được”. Trung Quốc coi việc này là vô cùng nghiêm trọng và yêu cầu Nga phải điều tra toàn diện để nhanh chóng tìm ra nguyên nhân vụ việc. Tuy nhiên, Moscow đã thể hiện lập trường cứng rắn, cho rằng việc xử lý của mình là hợp pháp. Thậm chí là sau đó, cơ quan chức năng Nga đã ra quyết định khởi tố đối với thuyền trưởng tàu New Star vì xâm phạm trái phép biên giới và kết án 2 năm tù giam. Sau đó hơn 3 năm, vào ngày 17/7/2012, hai tàu cá thuộc tỉnh Chiết Giang (Chiết Đài Ngư 8695) và Sơn Đông (Lỗ Vinh Ngư 80-117) của Trung Quốc đã bị tuần duyên Nga bắt giữ do xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Nga.   Tàu chở hàng của Trung Quốc bị Nga bắn chìm năm 2009 vì vi phạm lãnh hải Sau nhiều giờ rượt đuổi và cảnh cáo, mà các tàu cá Trung Quốc vẫn cố tình phớt lờ hiệu lệnh, tàu Cảnh sát biển của Nga Dzerzhinsky đã buộc phải bắn vào 1 trong 2 con tàu trên nhưng tránh không làm ai bị thương. Tuy nhiên, sau đó truyền thông Trung Quốc lại loan tin 1 trong số các ngư dân trên 2 con thuyền đã bị mất tích sau vụ đụng độ với tàu tuần duyên Nga trên biển vào hôm 17-7 và yêu cầu phía Nga phải chịu trách nhiệm. Bên cạnh đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc còn lên tiếng chỉ trích Nga về việc "thực thi pháp luật một cách thô bạo", đồng thời yêu cầu Moscow phải nhanh chóng thả người và tàu, đồng thời bồi thường mọi thiệt hại. Thế nhưng, Moscow cũng không ngần ngại thể hiện lập trường cứng rắn trong vấn đề này. Nga đã khởi tố hình sự hai thuyền trưởng Trung Quốc trong vụ tàu cá trên là ông Trương Tân Kỳ (tàu Chiết Đài Ngư 8695) và Khâu Hiểu Minh (tàu Lỗ Vinh Ngư 80-117) vì 2 tội danh là xâm phạm lãnh hải và đánh bắt trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Nga. Điểm lại những hành động trong quá khứ để thấy rằng, Moscow luôn sẵn sàng đưa ra những hành động cứng rắn trong trường hợp cần thiết, nên rất có thể trong vụ việc vừa qua, sau khi tàu chiến Nga đã đưa ra các cảnh báo cần thiết, nếu tàu cá Thổ Nhĩ Kỳ không dừng lại cách nó 500m thì khu trục hạm Smetlivyi sẽ nổ súng.   Tàu Cảnh sát biển Nga Dzerzhinsky nổ súng vào 2 tàu cá Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Nga và ngang nhiên hoạt động bất chấp cảnh báo Quan hệ giữa Moscow và Ankara đã trở nên vô cùng căng thẳng, sau sự kiện máy bay tiêm kích F-16 Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay ném bom tiền tuyến Su-24 của Nga hôm 24-11 vừa qua, khi nó đang truy quét những phần tử khủng bố của Nhà nước Hồi giáo IS ở Syria. Moscow kịch liệt phản đối và cho rằng, máy bay nước này không hề xâm phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ, chính những chiếc F-16 mới bay vào không phận Syria để bắn máy bay Nga, trong khi đó Ankara tuyên bố chiếc Su-24 đã bay sâu vào lãnh thổ nước này trong vòng 17 giây. Ngày 4-12 vừa qua, 2 bên lại vướng vào một vụ lùm xùm khi một thủy thủ trên chiến hạm Nga khi đi qua eo biển Bosphorus, ở khu vực thành phố Istanbul đã giương vũ khí phòng không cá nhân khiến chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ và giới truyền thông nước này nổi giận. Ankara đã gọi đây là “một vụ khiêu khích”, trong khi đó Moscow khẳng định rằng, không có quy định quốc tế nào và Công ước Montreux 1936 về chủ quyền của Thổ Nhĩ Kỳ với eo biển Bosphorus cũng không có quy định cấm tàu Nga giương vũ khí phòng không để tự bảo vệ tàu. (Theo Đất Việt) Toàn Thắng