Cuộc đua xây trụ sở ngàn tỷ: Hoành tráng để làm gì? Cập nhật lúc 07:14      (Tin tức thời sự) - Được đánh giá không tồi về phát triển kinh tế, nhưng Kiên Giang không bị cuốn vào cuộc chạy đua xây trụ sở.… Bộ trưởng Bộ KHĐT vừa thông báo ‘sốc’ về tình hình ngân sách. Ông cảnh báo ngân sách đang rất khó khăn và chỉ còn 45.000 tỷ đồng để chi. Thế nhưng, trong bối cảnh ngân sách eo hẹp, lương công chức nhiều lần nâng lên đặt xuống không được tăng… thì hàng loạt các địa phương vẫn tích cực lập dự án xây trụ sở ngàn tỉ như: Khánh Hòa, Hải Dương, Nghệ An, Hà Tĩnh... Điển hình, Hải Phòng vừa xin chủ trương xây trụ sở lên tới 10.000 tỷ đồng.   Phối cảnh tổng thể một dự án xây trung tâm hành chính tập trung Đồng tình với yêu cầu có một nơi đàng hoàng để đón tiếp và giải quyết công việc chung là cần thiết nhưng các ĐBQH đặt vấn đề quyết định thế nào, xây dựng gì cũng phải đặt câu hỏi: Có phù hợp không? Xây dựng trong bối cảnh hiện nay đã cần thiết hay chưa? Lấy tiền xây trụ sở để đào tạo nhân lực Nhìn thẳng vào thực tế, ĐBQH Huỳnh Văn Tiếp (đoàn Cần Thơ) cho biết rất nhiều địa phương còn nghèo, kinh tế chậm phát triển, thu nhập bình quân đầu người thấp. Có những địa phương hàng năm vẫn đang nhận nhiều khoản cứu trợ như gạo, mì tôm từ trung ương và các đơn vị tổ chức nhân đạo khác. Nhìn vào tình cảnh này, dù không phải người dân địa phương cũng thấy xót xa. Ông Tiếp đặt câu hỏi: “Trong lúc dân vẫn ăn chưa no, học chưa tới lại xin hàng nghìn tỷ xây trụ sở. Mục đích của địa phương là gì?”, Rồi ông tự trả lời, “một địa phương phát triển tốt phải dựa trên nền tảng kinh tế, xã hội phát triển. Thế nhưng, khi đời sống của người dân chưa được quan tâm tới nơi, xây trụ sở không đúng mục đích, gây thất thoát, lãng phí tiền của của dân là có tội với dân”. Theo ông Tiếp, đã có rất nhiều bài học thực tế cho thấy hiệu quả đang không đi liền với nguồn vốn đầu tư. Lấy vụ tòa nhà hành chính tập trung tại Bình Dương, ông Tiếp đánh giá hiệu quả thấp, không thuận lợi. “Có nhiều đánh giá là tốt nhưng tôi đánh giá nó không tốt. Qua nhiều lần đi khảo sát, tôi thấy việc gom các cơ quan hành chính, sự nghiệp vào một tòa nhà cao tầng không phải là giải pháp tối ưu. Thứ nhất, vấn đề đi lại quá bất tiện, dân phải đi xa, mất thời gian, chi phí tốn kém. Thứ hai, tập trung quá nhiều người dẫn tới quá tải, thang máy phải chờ đợi; công tác cháy nổ không đảm bảo an toàn… Thứ ba, xây dựng quá nhiều tầng, thiết kế hiện đại, không sử dụng hết công năng, tốn kém, lãng phí so với điều kiện hiện tại của Việt Nam”, vị đại biểu nhận xét. Tại Cần Thơ, ông Tiếp nói rằng mới chỉ xin về mặt chủ trương quy hoạch chứ chưa có ý định xây dựng gì cả. Tuy nhiên, ông Tiếp nhấn mạnh, Cần Thơ sẽ không xây nhà cao tầng mà xây dựng theo từng khối, chia thành từng cụm kinh tế khác nhau. Theo vị đại biểu này, các địa phương cần xác định lại mục đích khi xây dựng, không cần thiết phải dồn các khu hành chính vào một tòa nhà cao ốc. Thiết kế phải phù hợp với từng địa phương. “Nhiều địa phương giải thích xây trụ sở hoành tráng là tính tới tương lai của nhiều năm sau, tuy nhiên tôi cho rằng tiền của dân không thể xài tùy tiện, lãng phí. Xây mà không tính…”, ĐBQH Huỳnh Văn Tiếp nhắc nhở. Theo quan sát của ông, việc chạy đua xây trụ sở ở các địa phương là có nhiều lý do. Có nhiều địa phương kỳ vọng trụ sở mới khang trang hơn, hoành tráng hơn sẽ giúp cải thiện bộ mặt của địa phương, cải thiện môi trường đầu thư, thu hút nhiều nguồn vốn. Vị ĐBQH nhận xét, tâm lý ảo tưởng, kỳ vọng vào một sức mạnh mang tính hình thức và thiếu thực tế thật quá nguy hiểm. Cũng theo phân tích của ông, một số địa phương khác lại tồn tại tư duy chạy đua xây dựng trụ sở để ra oai, muốn địa phương mình đẹp hơn địa phương khác, trụ sở của mình phải hoành tráng, nhiều tiền hơn trụ sở địa phương khác. Cũng có những địa phương xây trụ vì tư duy nhiệm kỳ, phô trương hình thức, muốn có tiếng để đời. Lãnh đạo đời này phải làm được cái hoành tráng hơn lãnh đạo đời trước. Cũng có nhiều địa phương, xây trụ sở vì thành tích, vì muốn có tăng trưởng GDP. Cũng có khi vì lợi ích nhóm, vì muốn tranh thủ tư lợi cho túi tiền cá nhân… có quá nhiều lý do, mục đích để giải thích vì sao địa phương muốn xây trụ sở bất chấp những khó khăn hiện tại. "Nhưng nói thế nào, bằng nguồn nào, hoán đổi trụ sở cũ lấy trụ sở mới; hoặc xây dựng theo hình thức BT thì tất cả vẫn là tiền từ ngân sách, là tài sản của người dân đánh đổi. Chi một đồng vẫn là tiền thuế của người dân. Vì thế, địa phương cũng như trung ương phải tính toán. Một lãnh đạo có tâm, sẽ không vội vàng đưa ra quyết định mà phải đặt nhu cầu nằm trong bối cảnh chung của cả nước cũng như của từng địa phương để quyết định" - ĐBQH Huỳnh Văn Tiếp nhấn mạnh. Ông Tiếp nói, “Bộ mặt của địa phương không nhìn vào trụ sở to hay bé, có hoành tráng hay không mà chủ yếu vẫn phải nhìn vào hiệu quả, chất lượng, năng lực của cán bộ lãnh đạo các cấp chính quyền địa phương.” Vì vậy, ông nhắc nhở, các địa phương đừng quá mải mê chạy theo cuộc so găng ai to, ai cao, ai đẹp hơn. Ở đây là hiệu quả công việc. Vậy vấn đề đặt ra là làm thế nào để hiệu quả công việc có thể đạt được tốt nhất mà không phải tiêu tốn tiền ngân sách một cách lãng phí? Trả lời câu hỏi này, vị ĐBQH Cần Thơ nói thẳng: “Dừng xây trụ sở, lấy tiền đó tập trung đào tạo nguồn nhân lực”. Ông Tiếp nói rằng, vừa rồi chúng ta mải miết tuyển dụng nhưng không tuyển được người tài, người có tâm. Mặc dù có tổ chức thi tuyển nhưng tình trạng đi đường vòng, quen biết, quan hệ vẫn còn diễn ra phổ biến, khiến người tài không vào được, người không có năng lực lại nằm trong cơ cấu biên chế. Vì vậy, ông cho biết Chính phủ đang bàn tới chủ trương vừa đào tạo vừa tuyển dụng. Tức là sẽ tuyển dụng ngay từ khi học sinh đang học phổ thông. Để công tác đào tạo nguồn nhân lực được tốt, những em có năng lực sẽ được hỗ trợ trong suốt quá trình họp tập. Tất nhiên, những nguyện vọng, mong muốn của các em cũng sẽ được lắng nghe ngay từ đầu. Bên cạnh đó, vấn đề cải cách về môi trường làm việc, thể chế, chính sách đãi ngộ người tài… cũng sẽ được đặt ra. Nhìn Kiên Giang để học ĐBQH Đinh Xuân Thảo cho rằng trong hoàn cảnh hiện nay, không phải đặt ra vấn đề xây trụ sở thế nào, quy mô ra sao nữa mà cần lùi lại tất cả những dự án chưa cần thiết để ưu tiên cho các cơ sở dân sinh như trường học, bệnh viện, các công trình xã hội. “Địa phương nào cũng có trụ sở cũ, vẫn đảm bảo giải quyết được công việc. Có những trụ sở chỉ mới xây dựng được khoảng 10 năm, không quá cũ tại sao vẫn muốn xây mới khi còn đang sử dụng được”, ông Thảo băn khoăn. Một công trình còn đang sử dụng mà đã đập phá xây cái mới, trong lúc ngân sách eo hẹp như hiện nay rõ ràng không phải là bài toán kinh tế có lợi. Trên thực tế, nhu cầu xây dựng trụ sở hoành tráng là tâm lý tồn tại ở hầu hết các tỉnh thành và địa phương. Nhưng hiện nay, vẫn có những địa phương đáng để cả nước nhìn vào và học tập. Địa phương ông Thảo nói là trụ sở của một số cơ quan hành chính tỉnh Kiên Giang dù rất cũ, tồn tại từ nhiều năm nay. Địa phương cũng có nhu cầu muốn xây dựng mới nhưng trước lời kêu gọi “thắt lưng buộc bụng” của Chính phủ, địa phương đã dừng lại. Đến giờ họ vẫn sử dụng trụ sở cũ. “Đó là ví dụ điển hình cho bài toán tiết kiệm, chống lãng phí. Được đánh giá không tồi về phát triển kinh tế, nhưng Kiên Giang không bị cuốn vào cuộc chạy đua xây trụ sở.… “, ông Thảo cho biết. Ngay tại Hà Nội cũng vậy, nhiều cơ quan của Chính phủ, trụ sở tòa án còn thiếu, đất không có xây trụ sở phải đi nhờ nhưng vẫn duy trì hoạt động, tạm dừng chỉnh trang, xây mới mà tập trung nguồn lực đầu tư phát triển… Theo ông Thảo, đó là lựa chọn đúng đắn. Hơn nữa, theo ông Thảo trong nghị quyết năm 2016, có xác định xây trụ sở không được coi là đầu tư cho phát triển. Vì xây trụ sở không làm ra tiền, không tạo giá trị gia tăng. “Vì vậy, lúc này không phải thời điểm thích hợp để xây trụ sở”, ĐBQH Đinh Xuân Thảo kết luận. (Theo Đất Việt) Vũ Lan