Quan hệ Việt-Mỹ: Tiến xa ngoài mức tưởng tượng Cập nhật lúc 21:56 Đại sứ Mỹ tại Việt Nam – ông Ted Osius hôm qua (6/3) đã có bài phát biểu về mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ nhân dịp năm nay là năm đánh dấu mốc kỷ niệm lần thứ 20 ngày bình thường hoá quan hệ giữa hai nước.         Đại sứ Mỹ tại Việt Nam – ông Ted Osius (Ảnh: MTG) Năm 2013, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Mỹ Barack Obama đã xác lập quan hệ Đối tác Toàn diện, trong đó xác định một danh mục các lĩnh vực quy mô rộng và chiến lược mà hai nước Việt Nam và Hoa Kỳ cần hợp tác và cùng làm việc.     Theo ông Osius, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama đã vạch ra một hướng mới cho quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ trong các lĩnh vực ngoại giao, kinh tế, thương mại, an ninh, khoa học và công nghệ, giáo dục, môi trường, y tế, và hợp tác giữa nhân dân hai nước.        Đại sứ Osius cho rằng, khi Việt  Nam và Hoa Kỳ bình thường hóa quan hệ, “mặc dù tất cả chúng tôi đều hy vọng về những điều tốt nhất, nhưng tôi không nghĩ rằng có ai lại dự đoán được rằng chúng ta có thể tiến xa như hiện nay”.     “Ngoại trưởng Kerry đã nói đúng nhất khi ông thăm Việt Nam năm 2013. Ông nói rằng không có hai nước nào khác nỗ lực hơn, làm được nhiều hơn và làm được tốt hơn để cố gắng đến với nhau, thay đổi lịch sử và thay đổi tương lai” như Việt Nam và Hoa Kỳ.     Quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ đang ở đâu?     Đại sứ Mỹ Osius cho biết, trong lĩnh vực hợp tác chính trị và ngoại giao, hai nước Việt Nam và Hoa Kỳ chứng kiến nhịp độ đáng phấn khởi trong các chuyến thăm cấp cao song phương. Những chuyến thăm này có giá trị mang tính biểu tượng và thúc đẩy mối quan hệ Đối tác Toàn diện.     “Chúng ta đã chứng kiến một số chuyến thăm cấp cao, trong đó có các chuyến thăm của các thành viên Quốc hội Hoa Kỳ, các Phó Thủ tướng Việt Nam, các nhà ngoại giao hàng đầu và các quan chức cao cấp khác.  Ngài Bộ trưởng Công an Việt Nam cũng sẽ sớm sang thăm Hoa Kỳ và gặp gỡ các quan chức cao cấp Hoa Kỳ để trao đổi ý kiến về một loạt các vấn đề, trong đó có vấn đề nhân quyền. Và chúng tôi vui mừng rằng Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ sang thăm Hoa Kỳ trong năm nay theo lời mời của phía Hoa Kỳ.  Chúng tôi tin tưởng rằng chuyến thăm đó sẽ giúp đưa mối quan hệ Đối tác Toàn diện tiến về phía trước.  Chúng tôi hy vọng rằng nhịp độ các chuyến thăm cấp cao của Hoa Kỳ sang Việt Nam cũng sẽ được tiếp tục, bởi vì những chuyến thăm như vậy cũng là một phương thức để duy trì đối thoại cởi mở và thẳng thắn về những vấn đề mà chúng ta phải đối mặt”, ông Osius phát biểu.     Sự hợp tác Hoa Kỳ - Việt Nam trong các vấn đề khu vực và toàn cầu chứa đựng tiềm năng lớn cho quan hệ song phương.     Theo lời Đại sứ Osius, “Hoa Kỳ mong muốn có hoà bình và ổn định trong khu vực, đặc biệt là tại Biển Đông. Như Ngoại trưởng Kerry đã nói tại Diễn đàn Khu vực ASEAN, chúng tôi ‘quan tâm sâu sắc đến phương thức hành xử của một số nước trong việc theo đuổi những tuyên bố chủ quyền của họ. Việc đe doạ, cưỡng ép hoặc sử dụng vũ lực bởi bất kỳ bên tuyên bố chủ quyền nào… là không thể chấp nhận được’. Chúng tôi tin rằng các tranh chấp lãnh thổ phải được giải quyết một cách hoà bình, thông qua con đường ngoại giao và phù hợp với luật pháp quốc tế.  Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên tuyên bố chủ quyền thực hiện tự kiềm chế - đặc biệt là về các hoạt động cải tạo thực địa quy mô lớn để biến đổi các bãi đá và bãi ngầm thành những tiền đồn có thể dễ dàng quân sự hoá.  Chúng tôi ủng hộ các nỗ lực của ASEAN và Trung Quốc nhằm sớm hoàn tất một bộ Quy tắc Ứng xử có ý nghĩa tại Biển Đông, nơi vận chuyển qua lại của một nửa lượng hàng hoá thế giới”. Về quan hệ kinh tế và thương mại của hai nước, kim ngạch thương mại hàng năm giữa Hoa Kỳ và Việt Nam là khoảng 35 tỷ USD.  Đây là mức gia tăng cao gấp hơn 7 lần trong 20 năm qua.   Và con số này sắp tiếp tục tăng thêm nữa.  Hiệp định Đối tác Xuyên Thái bình dương (TPP) là một trong những ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Obama.  Một khi TPP được hoàn tất, các thành viên của Hiệp định này sẽ chiếm 40% nền kinh tế toàn cầu.      TPP là một cơ hội to lớn đối với Việt Nam.  Nó thể hiện bước tiến hợp lý tiếp theo trong quá trình Việt Nam hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu.  Hiệp định thương mại tiêu chuẩn cao này sẽ là những cơ hội hấp dẫn cho các doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam khi nó mở ra những xa lộ thương mại mới vì các rào cản bị dỡ bỏ.     Trong lĩnh vực hợp tác khoa học và công nghệ, Đại sứ Osius cho rằng, “thành tựu đỉnh cao là việc ký kết hiệp định 123 về năng lượng hạt nhân dân sự giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.  Hiệp định này tạo tiền đề cho Việt Nam mở rộng các nguồn năng lượng của mình và hợp tác hạt nhân chặt chẽ hơn trong các thập kỷ tới”.     Quan hệ đối tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ về thích ứng và giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu cũng đang đi vào chiều sâu.  Chương trình Rừng và Đồng bằng của USAID giúp Việt Nam thích ứng với tình trạng nước biển dâng và áp dụng các phương thức sử dụng đất bền vững hơn.  Và Hoa Kỳ đã đề nghị hỗ trợ Việt Nam tham gia cuộc chiến toàn cầu chống biến đổi khí hậu thông qua kế hoạch Đóng góp do Quốc gia Tự Quyết định (INDC) của Việt Nam; đây là kế hoạch hành động của Việt Nam nhằm giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính.     Hợp tác giáo dục là một trong những lĩnh vực hợp tác quan trọng nhất trong quan hệ song phương Việt Nam-Hoa Kỳ. Mối quan hệ hợp tác này đang phát triển rất nhanh và mạnh mẽ. (Theo VnMedia) Kiệt Linh