Bài đăng
07:40
|
SCIC gửi ngân
hàng cả ngàn tỉ lấy lãi:
Xin thoát khỏi SCIC
TT - Nắm khối lượng
tài sản khổng lồ, tham gia nhiều HĐQT các công ty lớn, nhưng đến nay vai trò
của SCIC tại các DN mà công ty sở hữu lại có vẻ không nổi bật. Đôi lúc còn bị
nhận xét thiếu chuyên nghiệp.
SCIC đã đầu tư cả ngàn
tỉ đồng vào Vinaconex - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Hiện nay Công ty cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang (AGPPS)
vẫn đang hoàn tất những thủ tục cần thiết để chính thức về với UBND tỉnh An
Giang. Điều này có nghĩa 26,12% vốn nhà nước tại AGPPS đang được bàn giao từ
SCIC về UBND tỉnh An Giang. Với những người trong cuộc, đây là việc chuyển
giao cần thiết, hợp lý và đúng lúc. Tuy nhiên với giới đầu tư, việc chuyển
giao này được xem là bước lùi của mô hình quản lý vốn nhà nước.
Trở về chủ cũ
Ông Huỳnh Văn Thòn, chủ tịch hội đồng quản trị AGPPS, nói cần
nhìn nhận việc AGPPS về UBND tỉnh An Giang là một ngoại lệ nhưng cũng may mắn
vì những nhiệm vụ mà AGPPS đang thực hiện. “Sau khi chuyển giao về UBND tỉnh
An Giang, mà chính xác hơn là về với khu vực ĐBSCL, các chương trình tam nông
thực hiện nhận được sự ủng hộ, chỉ đạo kịp thời hơn, gần gũi hơn khi ở với
SCIC” - ông Thòn giải thích. Chương trình mà vị chủ tịch hội đồng quản trị AGPPS
nói đến chính là chuỗi giá trị lúa gạo hay còn được biết đến với dự án mô
hình cánh đồng mẫu lớn.
Xuất thân từ Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh An Giang, AGPPS được
thành lập năm 1993 và được cổ phần hóa vào tháng 9-2004. Sau đó, vốn nhà nước
được bàn giao từ UBND An Giang về SCIC. Tháng 9-2010, AGPPS tăng vốn điều lệ
từ 270 tỉ đồng lên 310,5 tỉ đồng bằng phương thức phát hành riêng lẻ cho các
đối tác lớn và phát hành cho cán bộ nhân viên. Trong đợt phát hành này, cổ
đông SCIC không tham gia nên tỉ lệ sở hữu tại AGPPS giảm từ 30% xuống 26,12%.
Cũng bắt đầu từ năm 2011, SCIC bắt đầu có động thái để
thoái vốn dần ra khỏi AGPPS, khi đơn vị này bên cạnh dựa vào thế mạnh về
thuốc bảo vệ thực vật, giống đã mở rộng sang sản xuất, chế biến và kinh doanh
gạo với mô hình cánh đồng mẫu lớn.
Thế nhưng, thiếu sự ủng hộ tích cực của SCIC, AGPPS rơi vào tình
thế oái oăm. Nhóm cổ đông lớn ba nhà đầu tư nước ngoài gồm VinaCapital,
Vietnam Holding, Duxton đã bỏ phiếu phủ quyết tất cả mọi vấn đề tại đại hội
cổ đông thường niên năm 2012 của công ty.
“Nếu xét về phương diện hiệu quả, cánh đồng mẫu lớn AGPPS đang
thực hiện không đem lại lợi nhuận tức thì, chiến lược đó cần được xem là
khoản đầu tư lâu dài nhưng điểm cuối cùng là vẫn đảm bảo lợi ích, cổ tức bình
quân 30%/năm như thời gian qua” - ông Thòn nói.
Với một lĩnh vực được cho là “nhạy cảm” ở một quốc gia nông
nghiệp như VN và luôn nằm trong tầm ngắm của các nhà đầu tư nước ngoài như
AGPPS, thì việc SCIC tìm cách thoái vốn trong bối cảnh “ăn nên làm ra” khiến
nhiều nhà đầu tư đã đặt câu hỏi phải chăng SCIC không đủ nhân sự, năng lực
giám sát để quản lý vốn doanh nghiệp hay không đủ tầm nhìn cho những chiến
lược dài hơi?
Trong suốt gần bảy năm tham gia hoạt động quản trị của AGPPS, ban
đầu đại diện SCIC cũng có những đóng góp, tư vấn chiến lược phát triển chung.
Nhưng càng về sau, vai trò của người đại diện yếu dần khi các quyết định
không thể đưa ra ngay trong cuộc họp mà phải theo ý muốn của SCIC. Cuối
cùng, UBND tỉnh An Giang đã làm công văn hỏa tốc xin tiếp nhận lại AGPPS. Vốn
nhà nước tại AGPPS trở lại với chủ cũ.
Chỉ là người đưa tin
Trong báo cáo của mình, SCIC cho rằng hầu hết doanh nghiệp sau
khi chuyển giao về đều đạt tốc độ tăng trưởng khá. Như Công ty cổ phần Sữa
Việt Nam (Vinamilk) lũy kế thu cổ tức về cho cổ đông Nhà nước đến nay đã đạt
hơn 2.600 tỉ đồng (gấp hơn ba lần số vốn Nhà nước đầu tư ban đầu), tỉ suất
lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) luôn ở mức cao, trung bình đạt hơn
40%/năm trong ba năm qua, hay Công ty cổ phần Dược Hậu Giang (DHG) từ
năm 2007-2010 có mức tăng bình quân đạt 30% về doanh thu và 70% về lợi nhuận.
Thực tế, phần lớn những doanh nghiệp đem về nhiều lợi nhuận cho SCIC đã có
mức tăng từ nhiều năm trước đó.
Để quản lý phần vốn của Nhà nước trong các công ty, ngoài ủy
quyền đại diện cho lãnh đạo công ty, SCIC còn tiến cử người vào ghế hội đồng
quản trị hoặc ban kiểm soát. Đây là cơ chế tốt để lãnh đạo công ty điều hành
công việc, tuy nhiên một lần nữa vai trò của người đại diện SCIC lại được đặt
ra.
Nắm giữ trong tay 45,05% vốn điều lệ của Vinamilk, SCIC hiện đang
là đại diện vốn nhà nước với 375 triệu cổ phiếu Vinamilk (mã chứng khoán
VNM). Thế nhưng theo vị đại diện Vinamilk, hiện nay cái gì cũng phải
xin ý kiến mà trả lời của SCIC lại không nhất quán, làm chậm tiến trình đầu
tư, kinh doanh của doanh nghiệp.
Hiện nay người đại diện của SCIC chỉ được hiểu vai trò là người
đưa tin chứ không quyết định được bất cứ phương án nào mà hội đồng quản trị
đưa ra, gây khó khăn cho Vinamilk trong cách làm việc. Do SCIC là cổ đông lớn
nên bất cứ vấn đề gì cũng phải có ý kiến đồng ý của họ, nhưng nếu họ không
ủng hộ chủ trương, không thống nhất thì Vinamilk cũng không thể làm được.
Trong khi đó, vấn đề kinh doanh, đầu tư cần nhanh nhạy và chớp lấy cơ hội.
Nếu SCIC quyết định nhanh như những cổ đông lớn khác thì đến nay Vinamilk đã
có nhiều lợi thế để cạnh tranh.
“Đáng ra, với vai trò chiếm tới 45,05% vốn điều lệ, SCIC phải
cùng tham gia và ủng hộ các chiến lược để phát triển công ty, theo hướng vì
quyền lợi chung của Vinamilk và của các cổ đông, trong đó có quyền lợi của
SCIC. Tuy nhiên, đại diện vốn nhà nước SCIC đang hành xử với doanh nghiệp
không đúng vai trò của mình mà đang còn có sự nhập nhằng mang tính quản lý
nhà nước, gây lực cản sự phát triển của doanh nghiệp” - vị đại diện Vinamilk
cho hay.
Ngay cả những công ty được coi là làm ăn suôn sẻ và hợp tác khá
nhịp nhàng thì vai trò của SCIC cũng chỉ dừng lại mức độ “gợi ý, tư vấn”.
SCIC có gần 44% cổ phần tại DHG, đến nay DHG là một trong những công ty đem
lại cổ tức nhiều nhất trong các công ty dược mà SCIC đang nắm giữ.
Theo ông Đoàn Đình Duy Khương - thành viên hội đồng quản trị, phó
tổng giám đốc DHG - về vai trò đóng góp của SCIC, trong quá trình điều hành,
SCIC có cử người tham gia trực tiếp hội đồng quản trị và ban kiểm soát nên có
đóng góp thông qua việc cho ý kiến tại các cuộc họp hội đồng quản trị.
Các ý kiến đóng góp chỉ mang tính xây dựng định hướng chiến lược, quản
lý tài chính…
Theo ông Nguyễn Xuân Thành - giám đốc chính sách công Chương
trình giảng dạy kinh tế Fulbright, về nguyên tắc khi SCIC can thiệp nhiều vào
quá trình điều hành ở một doanh nghiệp là SCIC đang thể hiện đúng vai trò của
mình. Đặc biệt ở những doanh nghiệp SCIC có tỉ lệ sở hữu vốn lớn thì phải
tham gia hội đồng quản trị, tham gia quá trình điều hành và ra những quyết
sách của công ty. Tuy nhiên, can thiệp như thế nào lại là một câu chuyện khác.
Điều quan trọng là năng lực của người cán bộ được SCIC cử ra làm
đại diện cho SCIC tại các doanh nghiệp ra sao. Đáng ra SCIC phải có cơ chế
nhân sự, chính sách tuyển dụng, đào tạo mang tính mở của các công ty tư nhân,
chứ không phải của công ty nhà nước để tham gia tốt với vai trò là cổ đông
lớn, có thành viên nằm trong hội đồng quản trị tại các doanh nghiệp.
_______________________
(Theo Tuổi trẻ) NHƯ BÌNH - BẠCH HOÀN,
CẦM VĂN KÌNH
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét