Bài đăng
09:15
|
“Ai
chịu đựng nổi!?”
Chuyên
gia kinh tế Phạm Chi Lan: Thay vì để DN phải tăng giá tránh lỗ do giá thế
giới cao, Chính phủ nên giảm thuế nhập khẩu và trích quỹ bình ổn giá.
“Tôi thật sự lo ngại với cách điều hành giá như hiện nay
của Bộ Tài chính và Công Thương. Chính phủ vừa đưa ra gói hỗ trợ 29.000 tỉ
đồng cho doanh nghiệp (DN) nhằm tháo gỡ khó khăn. Cụ thể hơn, ngày 30-7,
Chính phủ đã ban hành nghị quyết với nhiều chính sách như giảm thuế 30% cho
DN, miễn thuế thu nhập cá nhân sáu tháng cuối năm 2012… Thế mà trong vòng một
tháng, giá các mặt hàng thiết yếu như điện, xăng dầu, gas, nước sạch, viện
phí đều tăng cao. Điều này tác động rất lớn đến DN và người dân, DN đã khó
lại thêm khổ. Trong một lúc Chính phủ thực hiện hai việc trái chiều nhau
khiến dư luận khó hiểu, băn khoăn về cách điều hành chính sách”. Bà Phạm
Chi Lan (ảnh), chuyên gia kinh tế, chia sẻ với Pháp Luật TP.HCM chiều 3-8.
Kỳ vọng và thất vọng
. Những ngày qua, dư luận rất bất bình vì trong một tháng
mà rất nhiều mặt hàng thiết yếu như điện, xăng dầu, gas đều tăng giá? Bà có
suy nghĩ gì về điều này?
+ Bà Phạm Chi Lan: Nhiều DN đã
kỳ vọng các bộ, ngành tìm cách hỗ trợ, tháo nút thắt vốn, lãi suất bao nhiêu
thì nay việc tăng giá các mặt hàng đầu vào làm cho DN và người dân thất vọng
bấy nhiêu! Các mặt hàng tăng giá vừa qua đều được Nhà nước vận hành và kiểm
soát trực tiếp, tuy nhiên mới chỉ dừng lại điều hành giá chứ chưa vận hành
theo cơ chế thị trường bởi chúng ta chưa có cơ chế thị trường, tức là chưa
cạnh tranh minh bạch, sòng phẳng. Vấn đề này báo chí và chuyên gia kinh tế
nói nhiều lần nhưng xem ra cơ quan điều hành chưa tiếp thu.
. Cả nền kinh tế đang dồn sức cứu DN bằng việc hạ lãi
suất cho vay, giải phóng hàng tồn kho, nôm na là tháo đầu ra. Trong khi đó,
liên bộ Công Thương - Tài chính lại cho tăng giá đầu vào. Vô hình trung chúng
ta hô hào cứu DN cũng như không, thưa bà?
+ Đúng thế, đây là chính sách điều hành không thiết thực,
đầu ra thì tháo mà đầu vào tăng, hóa ra chẳng có ý nghĩa gì cho DN và người
tiêu dùng. Hiện nay, mặc dù việc tiếp cận vốn của DN vẫn còn khó khăn, đang
trong quá trình thương thảo với các ngân hàng đưa lãi vay về mức hợp lý nhưng
DN vẫn có một niềm tin vào điều hành chính sách tiền tệ của NHNN. DN chưa kịp
mừng thì giá cả đầu vào tăng khiến DN tháo được chỗ này lại phình ở chỗ kia,
niềm tin giảm sút. Bởi niềm tin của DN và dư luận phụ thuộc rất nhiều vào
cách điều hành của Chính phủ, nó là cơ sở để đóng góp cho sự bình ổn của nền
kinh tế khó khăn.
Tại buổi họp báo về chính sách
điều hành giá điện chiều 20-7, ông Đinh Quang Tri, Phó Tổng Giám đốc EVN, tuyên
bố: “Ngành điện lỗ, dân phải chịu!”. Ảnh: HTD
Đừng để DN tạo sức ép lên các bộ
. Biết rằng giá cả thế giới tăng thì giá trong nước tăng
là điều khó tránh khỏi nhưng nhiều ý kiến cho rằng thay vì tăng giá, Bộ Tài
chính nên chỉ đạo trích quỹ bình ổn hoặc giảm thuế nhập khẩu cho DN. Bà nhận
định thế nào về ý kiến này?
+ Tôi đã từng phản ánh nhiều lần đừng bao cấp giá các mặt
hàng mà Nhà nước nắm chi phối. Trong trường hợp nếu mặt hàng đó tăng với lý
do chính đáng, đưa ra minh chứng cụ thể, tạo niềm tin cho xã hội thì tăng giá
là điều chấp nhận.
Tuy nhiên, một thực tế các mặt hàng thiết yếu của chúng ta
đang ở tình trạng độc quyền, phụ thuộc lớn vào DN chi phối. Tôi xin dẫn
chứng, giá điện tăng từ 1-7 nhưng Tập đoàn Điện lực VN (EVN) và Bộ Công
Thương lại không giải trình hợp lý, để cho DN đưa ra những con số đơn giản mà
không có sự so sánh tăng-giảm ra sao, thời điểm nào…
Với cách tính của ngành điện và thực trạng thua lỗ kinh
doanh của EVN, cứ ba tháng tăng giá một lần mức 5%, tính ra mỗi năm tăng trên
20%, đó là chưa kể mức chênh lệch giữa các lần. Hay như xăng dầu, 10 ngày
điều chỉnh giá, nếu tăng thì không quá 7%/lần, tính chung một tháng khoảng
20%, kể cả mức chênh lệch các lần tăng nữa thì cũng phải lên đến 25%. Với mức
tăng như thế người dân và DN làm sao chịu nổi?!
Ở đây cái cốt yếu nằm ở các bộ chủ quản không có sự thúc
ép đối với DN, ngược lại luôn tạo điều kiện để cho DN thực hiện quyền độc
quyền chủ động khi điều chỉnh giá. Chính DN lại tạo sức ép lên các bộ.
. Vậy thay vì để các DN tăng giá để tránh lỗ thì bộ ngành
quản lý cần làm gì?
+ Tôi nghĩ trong điều hành chính sách giá, đừng làm cho
mọi việc khó hiểu, người dân rất muốn minh bạch rõ ràng, đơn giản. Đáng ra,
trong lúc giá xăng dầu thế giới lên cao, thay vì để DN trong nước tăng giá,
Bộ Tài chính nên sử dụng quỹ bình ổn giá hay giảm thuế nhập khẩu. Đừng mỗi
lần giá lên cao lại đưa người tiêu dùng ra gánh.
Chỉ thành công trước mắt
. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hai tháng qua đều ở mức
âm, tại họp báo Chính phủ mới đây, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ
Vũ Đức Đam dự báo CPI tháng 8 có thể tiếp tục âm. Liệu đây có phải cái cớ để
cơ quan điều hành cho các DN tăng giá mặt hàng thiết yếu?
+ Tất nhiên trong lúc lạm phát giảm, việc tăng
giá các mặt hàng năng lượng, lương thực không tác động đến chỉ số CPI, bởi
nhiều dự báo cho rằng lạm phát cả năm nay chỉ khoảng 7%-8%. Như vậy là Chính
phủ thành công kiềm chế lạm phát dưới hai con số. Tuy nhiên, các nhà điều
hành chính sách mới chỉ nhìn thấy cái lợi trước mắt mà họ không tính đến sự
đình trệ của cả nền kinh tế. Các nhà quản lý hãy thử dạo một vòng ngoài thị
trường xem có bao nhiêu cửa hàng treo biển giảm giá, khuyến mãi 50% mà vẫn
không bán được hàng, nhiều siêu thị điện máy hàng tồn kho chất đống, không có
tiền trả thuê mặt bằng. Vậy việc để tăng giá lúc này có nên không?
. Theo bà, với hoàn cảnh hiện nay, chúng ta nên có
những điều chỉnh ra sao để hài hòa cho DN và nền kinh tế?
+ Tôi xin nhấn mạnh với cách điều hành giá thị trường theo
kiểu “nửa vời” như hiện nay thì rất khó thay đổi, chỉ khi nào có sự cạnh
tranh đúng nghĩa, sát thực tế thì may ra mới giải quyết được.
Tôi có cảm giác bộ chủ quản và cơ quan điều hành giá đang
phó thác hết cho DN độc quyền rồi đổ trách nhiệm cho họ. Các bộ vẫn chưa làm
hết trách nhiệm giám sát sự minh bạch, thay mặt người dân để bảo vệ quyền
lợi. Tại diễn đàn Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ từng nói:
“Giải pháp của mọi giải pháp là chúng ta phải công khai và minh bạch về chính
sách, đảm bảo lợi ích cho người tiêu dùng”. Thế nhưng tính đến nay cách điều
hành giá xem ra lại đi ngược với cam kết.
. Xin cảm ơn bà.
TRÀ PHƯƠNG thực hiện
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét