18:32 CẦN TRỊ ĐÚNG BỆNH CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC    Trong khi hàng loạt doanh nghiệp tư nhân đã bị phá sản hoặc đang phải họat động cầm chừng vì thiếu nguồn vốn đầu tư cho hoạt động sản xuất thì nhiều doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) vẫn thâm hụt ngân sách, sử dụng sai hàng chục ngàn tỷ đồng. Vấn đề tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước đang diễn ra chậm chạp và đang rất cần một lộ trình thực chất. Cứ mỗi dịp Tổng Kiểm toán Nhà nước công bố kiểm toán các tổng công ty, tập đoàn nhà nước, dư luận lại được một phen bình luận về những khoản thua lỗ, sử dụng sai phạm hàng nghìn tỉ đồng. Mới đây nhất, sau đợt thanh tra của Thanh tra Chính phủ, những con số hàng chục nghìn tỉ đồng sai phạm lại khiến dư luận sửng sốt. Trong số 1.309 doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, rất nhiều đơn vị chưa có những đóng góp tương xứng vào nền kinh tế. Không những vậy, các DNNN luôn để xảy ra những sai phạm làm thâm hụt ngân sách nhà nước. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) là đơn vị đầu tàu về kinh tế với đóng góp gần 1/3 thu ngân sách của Nhà nước hàng năm cũng sai phạm hàng loạt. Kết thúc thanh tra tại PVN, Thanh tra Chính phủ kiến nghị phải xử lý về tài chính lên đến trên 18.200 tỉ đồng. PVN đã sử dụng Quỹ đầu tư phát triển chưa đúng quy định, đầu tư dàn trải vào những dự án không chuyên ngành. Kết quả thanh tra tại Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) cũng đã phát hiện nhiều sai phạm trong thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, trong quản lý tài chính. Tập đoàn Điện lực từ nhiều năm nay "tai tiếng” về số lỗ lớn kỷ lục, đầu tư ngoài ngành không hiệu quả (điển hình là đầu tư vào Công ty viễn thông EVN Telecom). Đối với Agribank, chỉ riêng Công ty Cho thuê Tài chính của ngân hàng này đã lỗ 3.000 tỉ đồng, cao gấp 8,5 lần vốn điều lệ. Theo kết quả thanh tra các Tập đoàn này, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện sai phạm về kinh tế với số tiền hơn 30.720 tỷ đồng, tương đương 1,5 tỷ USD (chưa tính 86 nghìn tỷ đồng của Vinashin). Sự thật về những sai phạm hàng chục ngàn tỷ đồng bị phát giác đã tác động lớn đến nền kinh tế và lòng tin của người dân. Không ít ý kiến cho rằng, trong thời buổi kinh tế như hiện nay ngoài những khó khăn của bản thân thì giới doanh nghiệp nói chung và người dân đóng thuế còn phải gồng gánh những tổn hại của những DNNN họat động với hiệu quả thấp. Tình hình nền kinh tế khó khăn, biến động bất thường gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất. Hầu hết doanh nghiệp tư nhân phải tìm cách chống chọi, vượt khó, nhiều doanh nghiệp lặng lẽ "sụp đổ” trong khi đó DNNN vẫn "bình chân như vại”. Mặc dù, các DNNN nắm giữ các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế song, hiệu quả kinh tế của các DNNN không được đánh giá là đã đạt mức tương xứng trong việc đóng góp vào ngân sách Nhà nước. Những thuận lợi kiểu "muốn gì được nấy” của nhiều DNNN, như: thiếu vốn thì được "rót” thêm, đất sử dụng được đóng thuế ưu đãi, thua lỗ lại được giảm, giãn, khoanh hoặc xóa nơ... từ lâu đã làm nhức nhối dư luận. Theo các chuyên gia kinh tế, DNNN rất cần thiết và quan trọng để phát triển nền kinh tế nhưng có giữ được vị trí "đầu tàu” dẫn dắt nền kinh tế hay không lại là vấn đề khác. Những con số vi phạm với quy mô khổng lồ, họat động kém hiệu quả càng cho thấy tính cấp bách của việc tái cấu trúc DNNN. Bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế khẳng định, cần phải sớm thực hiện tái cơ cấu DNNN một cách cấp thiết vì sức chịu đựng của nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp tư nhân là có hạn và ngày càng giảm xuống. Đề án tái cấu trúc DNNN đã được Chính phủ thông qua tại Chỉ thị 03/CT-TTg ngày 17-1-2012. Theo đó, đến hết tháng 3-2012, các bộ quản lý ngành và tập đoàn kinh tế, tổng công ty 91 phải hoàn thành báo cáo với Thủ tướng Chính phủ về đề án tái cấu trúc. Tổng công ty 90 và DN 100% vốn Nhà nước trình bộ quản lý ngành, UBND tỉnh, thành phố phê duyệt phương án tái cơ cấu để thực hiện. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, tính đến thời điểm hiện nay việc tái cấu trúc DNNN vẫn diễn ra chậm chạp và thiếu tính cụ thể. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa biết phải bắt đầu từ đâu. Để tái cấu trúc DNNN có hiệu quả, theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, phải có cách làm mới, với một lộ trình quyết liệt và thực chất. Muốn làm được điều đó cần phải bắt đúng "bệnh” và phân định rõ chức năng của DNNN chứ không đơn thuần cứ tiến hành theo phong trào. Nội dung cơ bản của chiến lược tái cấu trúc DNNN thời gian tới là phải kiên quyết sắp xếp các tập đoàn, tổng công ty thua lỗ kéo dài, chấn chỉnh hoạt động đầu tư ngoài ngành. Đặc biệt, phải nâng cao tính trách nhiệm của lãnh đạo DNNN để khi xảy ra những sự cố gây thất thoát ngân sách nhà nước, lãnh đạo phải là người đứng ra nhận và chịu trách nhiệm. (ĐĐK) THANH GIANG