08:31 Nợ trên 36.000 tỷ đồng, Vinalines làm xấu hình ảnh đội tàu quốc gia (Đất Việt) Không những đầu tư dàn trải, Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) còn mua nhiều tàu cũ giá cao, nhiều tàu cũ tới mức không thể đăng kiểm được ở Việt Nam… gây lỗ tới trên 1.685 tỷ đồng, riêng năm 2010 lỗ lên tới 1.273,8 tỷ đồng. Đây là kết luận của Thanh tra Chính phủ (TTCP) về việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý và sử dụng vốn, tài sản của Vinalines. Làm xấu hình ảnh đội tàu quốc gia  Kết thúc thanh tra công tác quản lý và sử dụng vốn, tài sản tại Vinalines giai đoạn 2007-2010, TTCP chỉ ra hàng loạt những tồn tại, sai phạm. Cụ thể, từ 2005-2010, Vinalines đầu tư mua 73 tàu, đa số các tàu mua là của nước ngoài, đã qua sử dụng, tổng số vốn là 22.853 tỷ đồng… Sở hữu trụ sở hoành tráng nhưng Vinalines gây thua lỗ hàng ngàn tỷ đồng. Ảnh: Như Ý. Hầu hết các dự án được lập sơ sài, nội dung và thực tế thực hiện không thống nhất. Dự án nào cũng nêu hiệu quả kinh tế cao, thời gian thu hồi vốn nhanh nhưng thực tế có 34/73 tàu mua về đưa vào khai thác lỗ, thậm chí có tàu lỗ nặng phải bán. Ngoài ra, kết luận của TTCP cho thấy Vinalines đã đi vào “vết xe đổ” của Vinashin khi mua hàng loạt tàu cũ. Có 17 tàu trên 15 tuổi không đủ điều kiện đăng ký tại Việt Nam, thậm chí như tàu Lively Falcon 30 tuổi vẫn được mua và được Bộ GTVT cho phép đăng ký treo cờ nước ngoài (Mông Cổ, Panama). Theo TTCP việc mua tàu cũ không thể đăng ký tại Việt Nam làm xấu đi hình ảnh đội tàu quốc gia, giảm sức cạnh tranh. Đội tàu của Vinalines thời điểm cao nhất có 149 tàu, thời điểm ít nhất có 100 tàu, nhưng được phân bố dàn trải, phân tán và manh mún ở 18 đơn vị khai thác, trong đó cá biệt có đơn vị chỉ có 1 tàu. Đội tàu trên lại chủ yếu để cho thuê định hạn làm lệch hướng phát triển vận tải biển, chưa bám sát chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ để phát triển thị trường vận tải biển phục vụ nền kinh tế quốc dân. Hậu quả của những bất cập trên không chỉ làm kết khai thác đội tàu thấp. Trong giai đoạn 2005- 2010, riêng Cty mẹ lỗ 935 tỷ đồng. Theo TS Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP.HCM, Việt Nam có lợi thế về biển, do vậy việc đầu tư để phát triển hàng hải là cần thiết, chậm phát triển là đánh mất lợi thế. Tuy nhiên, cách làm như Vinalines vừa qua, mua tàu cũ về cho thuê “thì chết rồi, không phải là nhà kinh doanh hàng hải thực sự”. Ngập trong lãng phí và vi phạm Theo kết luận của TTCP, giai đoạn 2007-2010, Vinalines đã đầu tư 14 dự án xây dựng cảng (1 cảng cạn, 1 cảng sông và 12 cảng biển), hầu hết các dự án đều xảy ra vi phạm. Trong đó đáng chú ý có dự án xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong có tổng mức đầu tư điều chỉnh là 6.177,6 tỷ đồng. Điều đáng nói là trong khi quyết định của Thủ tướng chỉ cho phép chi phí tối đa cho việc tổ chức lễ khởi công dự án là 50 triệu đồng thì Vinalines đã chi tới 4,114 tỷ đồng (vượt trên 80 lần) cho lễ khởi công này. Dự án đầu tư nhà máy sửa chữa tàu Vinalines phí Nam tổng mức đầu tư lên đến 3.854 tỷ đồng cũng được xác định có nhiều sai phạm, gây lãng phí lớn. Vinalines đã đầu tư khi chưa có quy hoạch và không đúng thẩm quyền. Chỉ tính riêng việc mua ụ nổi No83M đã 43 tuổi, vượt 28 tuổi so với quy định, gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Sau khi mua về phải sửa chữa nhiều lần. Tính đến ngày 30.4.2010, tổng số tiền lãng phí từ phi vụ được xác định là có dấu hiệu làm trái quy định này đã lên tới 489,6 tỷ đồng. Theo TTCP để xảy ra những tồn tại, sai phạm trên trách nhiệm thuộc về tập thể lãnh đạo Vinalines, đúng đầu là Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc và giám đốc, trưởng các ban quản lý dự án của Vinalines qua các thời kỳ từ 2005 -2010. TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ ngành tổ chức, hướng dẫn các thành viên HĐQT và Tổng giám đốc Vinalines thời kỳ 2007-2010 kiểm điểm trách nhiệm, tự đề xuất hình thức xử lý để Thủ tướng xem xét, xử lý trách nhiệm người để xảy ra sai phạm trên. Đồng thời chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để tiếp tục điều tra làm rõ những vi phạm trong việc đầu tư mua ụ nổi No83M thuộc dự án xây dựng nhà máy sửa chữa tàu biển Vinalines phía Nam. * Năm 2009 Vinalines lỗ 412,325 tỷ đồng; năm 2010 lỗ 1.273,892 tỷ đồng (không bao gồm 5 đơn vị chuyển từ Vinashin sang). Năm 2007 nợ phải trả là 17.071 tỷ đồng, năm 2010 là 36.599,7 tỷ đồng. Hiệu quả sử dụng vốn giảm mạnh, tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu từ 14,15% năm 2007 xuống còn âm 14,8% năm 2010. * Rót thêm 100.000 tỉ đồng Theo đề án Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngành GTVT đến năm 2020 và tầm nhìn 2030, Bộ GTVT dự kiến dành 100.000 tỉ đồng đầu tư đội tàu biển. Trong đó từ năm 2012 - 2015 là 30.000 tỉ đồng, đảm bảo tổng trọng tải tàu xấp xỉ 15 triệu tấn với các đội tàu vận tải quốc tế; tổ chức lại các tuyến vận tải và tiến tới làm chủ thị trường vận tải nội địa. Mạnh Đồng