Formosa được hoàn thuế 13.000 tỷ: Con số biết nói Cập nhật lúc 10:18 (Tài chính) - Việc cục thuế Hà Tĩnh hoàn thuế cho Formosa Hà Tĩnh hơn 13.000 tỷ đồng là minh chứng cho thấy doanh nghiệp FDI được hưởng nhiều ưu đãi. Phản cảm? Trong báo cáo vừa trình Bộ tài chính, Tổng cục thuế cho biết, từ năm 2014 đến tháng 5/2016, Cục thuế tỉnh Hà Tĩnh đã giải quyết hoàn thuế VAT cho Formosa Hà Tĩnh số tiền lên tới 13.483,4 tỷ đồng. Bên cạnh đó, công ty này cũng nhận được nhận hàng loạt ưu đãi khác sau sự kiện xô xát xảy ra ngày 13/5/2014. Chia sẻ với Đất Việt về con số trên, GS.TSKH  Lê Du Phong, Nguyên quyền Hiệu trưởng trường ĐH KTQD Hà Nội cho biết cá nhân ông hết sức bất ngờ khi nhận được thông tin trên. “Tôi cũng thấy lạ, Formosa đã sản xuất gì đâu mà được hoàn thuế. Số tiền hơn 13.000 tỷ đồng là một số tiền lớn. Nếu so với con số Formosa phải bồi thường cho phía Việt Nam sau sự cố ô nhiễm môi trường biển miền Trung thì còn lớn hơn. Việc một doanh nghiệp từng nhập nhiều hóa chất độc hại và xả thải ra môi trường biển nước ta được nhận hoàn thuế và nhiều hỗ trợ ưu đãi khác, tôi thấy rất phản cảm”, PGS.TS Phong nhấn mạnh. Cũng so sánh với số tiền 500 triệu USD, tương đương 11.500 tỷ đồng mà Formosa trả cho phía Việt Nam, TS. Lưu Bích Hồ - Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển nhấn mạnh: “Như vậy là chúng ta đẩy mạnh thu hút FDI nhưng cuối cùng không được gì, thậm chí còn phải bù lỗ. Trường hợp của Formosa là minh chứng cho việc các doanh nghiệp FDI được nhận quá nhiều những ưu đãi, dẫn đến những sự bất hợp lý, tính cạnh tranh công bằng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước”.   Việc cục thuế Hà Tĩnh hoàn thuế cho Formosa Hà Tĩnh hơn 13.000 tỷ đồng là minh chứng cho thấy doanh nghiệp FDI được hưởng nhiều ưu đãi. Theo TS Hồ, trong nhiều thời điểm, chúng ta đã tiến hành thu hút FDI bằng mọi giá, rải thảm đỏ với nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp nước ngoài nên không thật sự nhận thức rõ yêu cầu, mục đích cũng như cách làm việc với họ. Tuy nhiên sau những sai phạm của Formosa  đã đến lúc Việt Nam nhìn nhận lại quá trình thu hút đầu tư FDI cũng như cách quản lý, điều hành, giám sát. “Vừa rồi chúng ta hơi dễ dàng về đất đai, thuế má, chế độ ưu đãi. Riêng Formosa Hà Tĩnh tôi cho rằng đây là trường hợp hơi đặc biệt, bởi vì chúng ta chưa tìm hiểu kỹ trước đây về doanh nghiệp này. Không phải doanh nghiệp FDI nào nhận được nhiều ưu đãi cũng xấu. Nhiều doanh nghiệp FDI khác họ làm việc rất tốt như: Samsung của Hàn Quốc, các doanh nghiệp Nhật Bản làm cũng tốt cả. Thậm chí ngay cả các nước Đông Nam Á cũng có nhiều nước làm tốt như Singapore, Thái Lan, Malaysia. Quan trọng là chúng ta quản lý như thế nào. Đã đến lúc Việt Nam phải có sự thay đổi trong chính sách, chiến lược thu hút FDI”, TS Hồ nhấn mạnh. Dừng hỗ trợ Formosa là cần thiết Một vấn đề khác PGS.TS Lê Du Phong lưu ý trong báo cáo của Tổng cục thuế là đề nghị xin ý kiến Thủ tướng kết thúc biện pháp hỗ trợ đối với Formosa trước thời điểm 1/9/2016 vì mắc nhiều sai phạm. Theo vị chuyên gia, dù nhận được nhiều ưu đãi thế nhưng thực tế qua rà soát, kiểm tra, cơ quan thuế, hải quan đã phát hiện nhiều sai phạm của Formosa như: kê khai, áp mã HS chưa đúng với quy định hiện hành, dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp đối với mặt hàng kết cấu thép tiền chế dạng tháp và các bộ phận rời kèm theo dùng để lắp ghép nhà xưởng… Do vậy, GS.TSKH  Lê Du Phong cho rằng quyết định dừng hỗ trợ ưu đãi đối với Formosa là việc nên làm và cần phải làm ngay để thể hiện sự cương quyết của Đảng, nhà nước trước những sai phạm của doanh nghiệp này. “Việc Formosa vi phạm thì Tổng cục thuế đã chỉ rõ rồi. Trước đó, Bộ TNMT cũng chỉ ra 53 sai phạm của doanh nghiệp này, trong đó có việc tự ý chuyển đổi công nghệ xử lý cốc khô sang cốc ướt gây nguy hại cho môi trường. Formosa sai phạm như vậy thì việc chấm dứt hỗ trợ là đúng và cần thiết. Với những ưu đãi mà Formosa được hưởng thì họ ngồi chơi cũng có lợi rồi. Trong khi những doanh nghiệp Việt Nam phải nộp mấy chục % thuế. Như vậy là tạo nên sự bất công bằng giữa các doanh nghiệp”, GS.TSKH  Lê  Du Phong nói. Trong khi đó, TS. Lưu Bích Hồ cho rằng, Việt Nam cần xem xét và làm đúng theo các quy định của pháp luật đối với những sai phạm của Formosa. “Tổng cục thuế đã có đề nghị và Bộ Tài chính đang xem xét. Chính phủ cũng đang quan tâm đến vấn đề này. Chúng ta phải kiên trì giải quyết để tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng”, TS Hồ nêu quan điểm. Nhanh chóng thay đổi chính sách với FDI Dù thừa nhận đầu tư FDI hiện nay vẫn đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế  nước ta, tuy nhiên TS Lưu Bích Hồ nhấn mạnh, đã đến lúc Việt Nam cần phải thay đổi chính sách trong việc kêu gọi cũng như thu hút đầu tư nước ngoài. “Hiện nay đối xử với FDI chúng ta không coi nhẹ và vẫn tiếp tục thu hút FDI trong thời gian tới. Nhưng cần lựa chọn có chọn lọc để đúng với yêu cầu của chúng ta về công nghệ cao, về môi trường và xã hội. Chúng ta phải bình đẳng với cả những doanh nghiệp trong nước. Ngoài ra cũng cần yêu cầu doanh nghiệp FDI vào đầu tư phải có kết nối với doanh nghiệp trong nước để cùng nhau phát triển chứ không phải tách rời như thời gian vừa qua. Tôi xin đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò của UBND các tỉnh, thành phố trong việc thu hút đầu tư FDI, để tìm ra những doanh nghiệp xứng đáng”, TS Hồ nêu quan điểm. Bên cạnh đó, Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển cho rằng, yêu cầu cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong giai đoạn hiện nay là hết sức cần thiết, đòi hỏi các cơ quan, ban ngành phải làm cho đúng và đầy đủ. “Chính sách hiện nay chúng ta đang rà soát, cái gì chưa đủ thì phải bổ sung, cái gì không phù hợp nữa thì phải sửa đi. Vấn đề này Bộ KH-ĐT cũng đang rất quan tâm và đang làm. Ngoài ra cũng cần phải thay đổi cách quản lý của bộ máy nhà nước sao cho hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, chúng ta phải chú trọng đẩy mạnh doanh nghiệp trong nước, dùng doanh nghiệp trong nước thay thế dần doanh nghiệp FDI. Chúng ta nhận FDI, ODA chỉ ở giai đoạn đầu mới phát triển.  Đến thời điểm này thì doanh nghiệp trong nước phải vươn lên chứ để 70% xuất khẩu trong nước phụ thuộc vào FDI thì đó là điều không hợp lý. Chúng ta phải chấn chỉnh điều này”, TS Hồ nhấn mạnh. Trong khi đó, GS.TSKH  Nguyễn Du Phong khẳng định đã đến lúc Việt Nam phải bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI để tạo nên tính cạnh tranh, công bằng. “Theo tôi giờ đã đến giai đoạn bình đẳng, chúng ta không ưu đãi gì cả. Trong thu hút FDI, Việt Nam chỉ ưu tiên những công nghệ cao, thân thiện với môi trường, còn lại là như nhau, bình đẳng để cùng cạnh tranh”, vị chuyên gia nói thêm. (Theo Dân trí) Hoàng Nam