Những điều “không bình thường” ở một số dự án đầu tư công của tỉnh Vĩnh Phúc Cập nhật lúc 13:46                    Các dự án BT (xây dựng - chuyển giao) chỉ cho phép thực hiện khi ngân sách Nhà nước không bố trí được vốn và thanh toán sau khi hoàn thành, được nghiệm thu, bàn giao. Thế nhưng, chủ đầu tư các dự án BT tại Vĩnh Phúc lại được “tạo điều kiện” cấp vốn mỗi khi cần và hàng trăm tỉ đồng ngân sách cứ lặng lẽ được thanh toán cho doanh nghiệp.  Nhiều chiêu “lách luật”? Báo Năng lượng Mới nhận được đơn của một số người nguyên là cán bộ giữ các chức vụ chủ chốt tại tỉnh Vĩnh Phúc tố cáo về những sai phạm tại các dự án BT như sau: Ngày 19-10-2012, UBND tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng Công viên Quảng trường Vĩnh Phúc, có tổng mức đầu tư gần 280 tỉ đồng. Điều lạ là dự án này được “chẻ” thành 2 “thành phần”: Dự án thành phần 1 là 105,8 tỉ đồng và dự án thành phần 2 là gần 174,2 tỉ đồng. Với lý do phục vụ Tuần lễ Văn hóa Du lịch Vĩnh Phúc diễn ra vào tháng 3-2013, chính quyền tỉnh đã đẩy nhanh tiến độ bằng mọi giá. Hàng loạt các văn bản được ký trong một ngày và Công ty CP Sông Hồng Thủ Đô được lựa chọn làm nhà đầu tư theo hình thức BT. Thời gian thực hiện dự án được ấn định trong vòng 14 tháng (từ cuối năm 2012 đến tháng 12-2013). Hợp đồng BT ký kết giữa Sở Xây dựng Vĩnh Phúc (đơn vị đại diện cho UBND tỉnh Vĩnh Phúc) và nhà đầu tư (Công ty CP Sông Hồng Thủ Đô) cùng với nhiều văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Vĩnh Phúc thống nhất phương thức thanh toán là “từ nguồn ngân sách Nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc sau khi công trình hoàn thành. Phương thức chi tiết thể hiện trong hợp đồng BT, đảm bảo phù hợp với khả năng cân đối vốn của tỉnh”. Dự án được triển khai theo hình thức BT, nhưng trên thực tế việc dùng tiền ngân sách Nhà nước “rót” cho Công ty CP Sông Hồng Thủ Đô thực hiện dự án Công viên Quảng trường tỉnh Vĩnh Phúc được chia nhỏ.  Công viên Quảng trường Vĩnh Phúc Cụ thể, trong ngày 1-2-2013, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Phúc cùng lúc có tờ trình và công văn về việc bố trí vốn cho dự án BT này.  Ngay trong ngày, bà Dương Thị Tuyến - Phó chủ tịch UBND tỉnh ký Văn bản số 401/QĐ-UBND phân khai chi tiết 60 tỉ đồng cho dự án thành phần 1 dự án - khu quảng trường phía bắc đường Hai Bà Trưng. Trong Văn bản số 401 nêu rõ, tổng mức đầu tư của dự án “thành phần 1” trên 105,8 tỉ đồng, nhưng khối lượng hoàn thành (tính đến thời điểm đó) mới chỉ đạt trên 74,9 tỉ đồng. Văn bản này cũng giao Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện kiểm tra thủ tục, cấp phát, giải ngân qua Kho bạc Nhà nước tỉnh đối với nguồn vốn được giao theo quy định hiện hành. Đến ngày 16-10-2013, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Hà Hòa Bình lại tiếp tục ký Quyết định số 2879, phân khai chi tiết trên 47,4 tỉ đồng (số vốn còn lại thuộc nguồn vốn ngân sách Nhà nước tập trung kế hoạch năm 2013 cho công trình thực hiện theo hình thức BT). Trong đó, dự án đường từ nút giao nhà thi đấu thành phố Vĩnh Yên vào Khu đô thị Nam Vĩnh Yên (gồm cả cầu vượt đường sắt), đã quyết toán số tiền trên 26,73 tỉ đồng. Ngoài ra, dự án thành phần 2 - khu công viên phía nam đường Hai Bà Trưng thuộc Dự án Công viên Quảng trường tỉnh Vĩnh Phúc số tiền trên 20,66 tỉ đồng. Được biết, ngay từ đầu năm 2013, chỉ vài tháng sau khi khởi công dự án, Công ty CP Sông Hồng Thủ Đô đã được Sở Xây dựng, Kho bạc Nhà nước tỉnh và các ban, ngành chức năng tạo điều kiện ưu ái cho thanh toán hàng chục tỉ đồng để thực hiện dự án mà không phải bỏ tiền túi ra làm như theo quy định về thực hiện hợp đồng dự án BT. Bên cạnh đó, nhà đầu tư đã được UBND tỉnh Vĩnh Phúc thanh toán tiền để thực hiện theo kiểu “cuốn chiếu”, nhưng trong hợp đồng BT ký kết giữa 2 bên thể hiện rõ: “Công ty CP Sông Hồng Thủ Đô phải vay vốn từ một số ngân hàng bằng 85% tổng vốn đầu tư dự án và được Nhà nước chịu thêm khoản lãi suất vay vốn này”. Có lợi ích nhóm? Chính sự mập mờ, “đánh lận con đen” của chính quyền Vĩnh Phúc khiến dư luận bất bình. Theo một số cán bộ chủ chốt tỉnh Vĩnh Phúc đã về hưu, việc xây dựng Công viên Quảng trường và một số công trình hạ tầng như đường từ nhà thi đấu thể thao vào Khu đô thị Nam Vĩnh Yên… bằng hình thức BT đã mắc nhiều sai sót, có dấu hiệu vi phạm pháp luật và ngờ rằng có “lợi ích nhóm” dính líu. Ông Bùi Minh Hồng - Chánh văn phòng UBND tỉnh Vĩnh Phúc  “Nghị định 108/2009/NĐ-CP và Thông tư 03/2011/TT-KHĐT chỉ cho phép thực hiện hình thức BT khi ngân sách Nhà nước không bố trí được. Trong khi tỉnh Vĩnh Phúc có nguồn vốn và sẵn sàng giải ngân cho các công trình. Như vậy, việc UBND tỉnh Vĩnh Phúc quyết định xây dựng Công viên Quảng trường, đường từ nhà thi đấu thể thao đến Khu đô thị Nam Vĩnh Yên… bằng hình thức BT là trái nghị định, thông tư. Mặt khác, Thông tư 166/2011/TT-BTC quy định rõ, chỉ khi dự án hoàn thành, được nghiệm thu, bàn giao, Nhà nước mới được thanh toán lần đầu cho nhà đầu tư bằng dự án khác hoặc bằng tiền. Để lách quy định này, UBND tỉnh Vĩnh Phúc cho phép nhà đầu tư tách dự án thành các gói thầu nhỏ” - ông Nguyễn Văn Tôn nói. Không dừng lại ở đó, một người am hiểu vụ việc cũng khẳng định, việc giải ngân cho công trình đường từ nhà thi đấu thể thao đến Khu đô thị Nam Vĩnh Yên cũng có dấu hiệu vi phạm. Với số tiền gần 400 tỉ đồng đầu tư cho các dự án, UBND tỉnh có tiền “tươi” nhưng không tổ chức đấu thầu công khai, rộng rãi mà quay sang chọn hình thức BT. Chính hành động mập mờ này khiến dư luận đặt ra câu hỏi: Có lợi ích nhóm trong các dự án này hay không? Có tiền nhưng vẫn lựa chọn hình thức BT là sao? Không có tiền đã đành, đằng này có nhưng vẫn làm theo hình thức BT để rồi hàng chục tỉ đồng bị thất thoát từ việc tính lãi vay ngân hàng, lãi của doanh nghiệp đầu tư… Để làm sáng tỏ vấn đề này, Báo Năng lượng Mới đã có buổi làm việc với ông Bùi Minh Hồng - Chánh văn phòng, người phát ngôn của UBND tỉnh Vĩnh Phúc. Theo ông Bùi Minh Hồng, Dự án Công viên Quảng trường Vĩnh Phúc được khởi công vào ngày 28-11-2012 và hoàn thành nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng ngày 29-10-2013. Sau khi nghiệm thu mới tiến hành việc thanh toán cho nhà đầu tư. Tỉnh Vĩnh Phúc đã thực hiện đúng quy định của pháp luật và các điều kiện thanh toán theo hợp đồng BT đã ký kết giữa hai bên. Nói về những lá đơn tố cáo, ông Hồng cho rằng, hiện UBND tỉnh đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để xác minh làm rõ những sai phạm tại các dự án BT. Bên cạnh việc kiểm tra nội bộ của tỉnh, thì Cơ quan Điều tra Bộ Công an cũng đang vào cuộc làm rõ. “Khi nào có kết quả, chúng tôi sẽ thông tin tới các cơ quan báo chí…” - ông Hồng cho biết. Ai chịu trách nhiệm? Theo tìm hiểu của chúng tôi, quy chế hoạt động của tỉnh Vĩnh Phúc được HĐND phân định rạch ròi từ nhiều năm nay. Ai là cán bộ của tỉnh Vĩnh Phúc đều biết đến quy định “HĐND tay hòm, tay khóa”. Mọi chi tiêu của UBND tỉnh đều phải được HĐND chấp thuận bằng văn bản. Tuy nhiên, các văn bản, tài liệu mà chúng tôi thu thập được đều thể hiện chủ trương thanh toán cho nhà đầu tư khi dự án chưa hoàn tất việc nghiệm thu. Vấn đề này thể hiện ở văn bản do Phó chủ tịch Dương Thị Tuyến ký vào tháng 2-2013. Vậy theo quy chế hoạt động của tỉnh thì ai ở HĐND phê duyệt cho UBND tỉnh chi tiền cho nhà đầu tư. Điều nay chưa được chính quyền Vĩnh Phúc làm rõ và đó chính là câu hỏi mà dư luận đang tìm lời giải. Trong lá đơn tố cáo, các cán bộ lão thành cũng thẳng thắn nêu đích danh cán bộ trong HĐND là người đã ký các công văn đồng ý để cho UBND tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện sai trái các hợp đồng BT và giải ngân không đúng quy định. Người bị chỉ đích danh chính là ông Nguyễn Văn Trì, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Phúc. Ông Bùi Minh Hồng - Chánh văn phòng, người phát ngôn của UBND tỉnh Vĩnh Phúc xác nhận thông tin Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và tham nhũng (C46, Bộ Công an) đã vào cuộc. Ông Hồng cho biết, đã có rất nhiều buổi làm việc với các cơ quan, ban, ngành của tỉnh Vĩnh Phúc. Tuy nhiên, cơ quan điều tra vẫn chưa đưa ra được kết luận cuối cùng. Nhóm Phóng viên Báo Năng Lượng Mới