08:02
Nhà làm luật nên có tư duy… “viễn tưởng”
 -Những nhà làm luật phải nhìn xa trông rộng, đừng để có luật mà
phải nói: Chưa có tiền lệ, thì luật xem như không thật sự có ích trong đời
sống.
Những ngày cuối
năm 2013, câu chuyện người phụ nữ trí thức tên Hoàng Thị Kim Dung sinh đôi bé
trai từ tinh trùng của người chồng đã mất trước đó 4 năm lan truyền trên
truyền thông đã gây xúc động trái tim hàng triệu người Việt…
Sự kiện không chỉ là đánh dấu
thành công như kỳ tích trong nền y học Việt Nam về sản khoa, mà còn là một
câu chuyện hoàn mỹ thời hiện đại về tình yêu đầy nhân văn, rung động cảm xúc
mọi người.
Trong suy nghĩ, người viết tưởng
rằng sẽ tiếp diễn rất đẹp để hoàn hảo câu chuyện tuyệt mỹ này thì việc “vấp”
rào cản pháp lý khai sinh cho những đứa trẻ, dù sau đó đã giải quyết ổn
thỏa nhưng cho thấy khoảng cách luật pháp với thực tế đôi khi là khoảng
trống vô cảm và luôn… “sau rốt”.
Tất
cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng…
Đó là câu mở
đầu trong Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc ngày 2/9/1945, khẳng
định “quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc" của mỗi
người khi sinh ra.
Chương
II, điều 37, mục 1, Hiến pháp nước CHXHCNVN (sửa đổi năm 2013): “Trẻ em
được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc và giáo dục; được tham
gia vào các vấn đề về trẻ em. Nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi, bỏ
mặc, lạm dụng, bóc lột sức lao động và những hành vi khác vi phạm quyền trẻ
em”.
Căn
cứ Điều 65, Luật Hôn nhân và gia đình về Quyền nhận cha, mẹ thì: “Con có
quyền xin nhận cha, mẹ của mình, kể cả trong trường hợp cha, mẹ đã chết”.
Và trong Công pháp Quốc tế về
Quyền trẻ em mà Việt Nam là quốc gia thứ 02 trên thế giới ký kết cũng quy
định các quyền dân sự, chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa của trẻ em.
Chiếu theo các điều luật trên,
bất kỳ đứa trẻ nào sinh ra mang quốc tịch Việt Nam đều được hưởng “quyền lợi”
của mình, được khai sinh, được bình đẳng trong bất kỳ trường hợp nào.
Đứng về luật, trường hợp 02 trẻ
được sinh ra từ tinh trùng của người cha đã chết trước đó 04 năm với đầy đủ
chứng cớ xác thực về người cha theo di truyền học, có quyền được khai sinh
với đầy đủ tên cha, tên mẹ. Không thể viện cớ vì người cha đã chết trước đó
04 năm mà tước đoạt của trẻ vị trí người cha trên khai sinh của các bé.
Một việc tưởng chừng chẳng có gì
“ầm ĩ” vế vấn đề khai sinh, có thể làm thủ tục một cách bình thường như bao
nhiêu trẻ em được sinh ra khác, thì trở thành chuyện “to”. Bởi cái lý là
“chưa có tiền lệ”, bởi cha của hai đứa trẻ đã chết cách đó 04 năm…
Ông Nguyễn Văn Toàn (Phó Cục
trưởng Cục Hộ tịch, Quốc tịch, chứng thực- Bộ Tư pháp) tại cuộc họp báo tổng
kết công tác tư pháp quý 04 do Bộ Tư pháp tổ chức: “Pháp luật về hộ tịch chỉ
có quy định về đăng ký khai sinh cho các cháu khi bố mẹ có hôn thú và đăng ký
khai sinh khi mẹ khai sinh con ngoài giá thú.
Trường hợp người mẹ sinh con từ
tinh trùng của người cha đã chết thì khai sinh cho con phải tuân theo pháp
luật về hôn nhân gia đình và pháp luật dân sự. Tuy nhiên, hiện nay chưa có
quy định cụ thể về trường hợp này trong pháp luật về hôn nhân gia đình và
pháp luật dân sự.
Trước mắt, để có cơ sở thì khi
làm khai sinh cho trẻ, đứa trẻ có thể mang họ mẹ, phần tên cha để trống, sau
này nếu có cơ sở pháp lý sẽ sửa đổi trên giấy khai sinh đó, có thể sửa tên
cha”.
Và chính vì điều này mà một việc
khai sinh cho 02 đứa trẻ từ “bé” xé ra “to”. Người mẹ, đại diện cho 02 đứa
con của mình không thể chấp nhận chuyện bỏ trống chỗ điền tên cha trong khai
sinh, vì rõ ràng chúng được sinh ra từ “tinh khí” của người cha ruột, đã được
xác thực bằng khoa học y học.
Luật sự Nguyễn Ánh Thơm (Văn
phòng Luật sư Nguyễn Anh, Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết: “ Luật Hôn nhân và
gia đình năm 2000 và các văn bản hướng dẫn thi hành không có điều khoản nào
cấm người vợ sinh con từ phương pháp lấy tinh trùng của người chồng quá cố.
Như vậy ở đây được hiểu, công dân có thể được thực hiện các hành vi mà pháp
luật không cấm. Vấn đề này cũng không trái với thuần phong mỹ tục, đạo đức
của người Việt
Tiến sĩ Luật Phan Thị Hương
Thủy(Văn phòng Công ty Luật TNHH Hoàng Long, Đoàn Luật sư Hà Nội), cũng có ý
kiến: “Chiếu theo các điều khoản về Luật dân sự liên quan đến vấn đề khai
sinh, hộ tịch, các điều quy định về Quyền trẻ em trong Luật, Hiến pháp, Công
ước quốc tế…, thì trong trường hợp này nếu không cho khai sinh đề tên cha là
sai.
Không thể lấy lý do người cha đã
chết để bác bỏ quyền ghi tên cha. Và nếu đưa trường hợp này vào khoản “con
ngoài giá thú” để làm giấy khai sinh là một hình thức vi phạm luật- làm mất
danh dự, phẩm hạnh đối với người mẹ (chưa kể đứng về tình thì thật bất
nhẫn).
Rõ ràng, Luật Hôn nhân và Gia
đình của Việt
Khoa học kỹ thuật trong y học
mỗi ngày một tiến bộ, và còn những gì con người có thể thực hiện được nữa,
nhưng những nhà làm luật phải nhìn xa trông rộng, đừng để có luật mà phải
nói: Chưa có tiền lệ, thì luật xem như không thật sự có ích trong đời sống.
Luật không thể chạy theo sau
hành vi
Đúng là trên nguyên tắc, luật
được xây dựng trên cơ sở thực tế xảy ra, nhưng luật còn là văn bản quy phạm
để đưa mọi việc vào một khuôn khổ trật tự từ hiện tại đến tương lai, nếu như
không có cái nhìn vào tương lai, và tiên liệu những vấn đề xảy ra, thì luật
vừa ban ra đã có thể trở thành lạc hậu không khả thi.
Đối với trường hợp này, nếu như
tiếp tục xảy ra những trường hợp tương tự, thì khai sinh cho đứa bé lại phải
đưa lên Bộ Tư pháp giải quyết? Và rồi nếu như có những trường hợp sinh con
theo những trường hợp đặc biệt khác, ví dụ như việc một “người nổi tiếng”
muốn có nhiều “giống di truyền” của mình, hay có nhiều người muốn có được
“giống di truyền” của “người nổi tiếng”, thì họ có quyền đề tên cha trong
khai sinh của con, như một chứng thực “hàng thật”? Mà chuyện này thì ở nước
ngoài đã có rồi.
Hay như trường hợp một người nổi
tiếng tài năng, không muốn lấy vợ, nhưng muốn giữ “giống” nên đưa vào ngân
hàng tinh trùng lưu giữ, để rồi sau này sẽ “nhân giống”… . Người đó chết đi,
và “giống” đó lưu trữ có thể 10 năm, 20 năm hay lâu hơn, vì khoa học tiến bộ…
Sẽ thế nào khi khai sinh cho con?
Thiết nghĩ, những nhà làm luật
nên có tư duy “viễn tưởng”, và không thể chỉ nhìn cái đã xảy ra để làm luật,
mà phải biết nhìn cái có thể xảy ra trong tương lai xa, để luật khi ban ra có
sức sống lâu.
(Theo TuanVietNamnet) Minh Châu
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét