10:07

Lại đổ gánh nặng lên đầu con cháu  Cần khẳng định rằng, khoáng sản là tài nguyên không tái tạo. Hiểu nôm na, đó là một thứ tài nguyên mà cứ khai thác theo kiểu tận thu, tức là cứ đào lên, rồi xuất bán, thì có bao nhiêu sẽ hết bấy nhiêu, "một đi không trở lại” là vì thế. Nên cách đây một năm, Thủ tướng Chính phủ có Chỉ thị số 02 về tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng và xuất khẩu khoáng sản. Nội dung Chỉ thị số 02 của Thủ tướng nói rõ: Không cho phép xuất khẩu khoáng sản và tinh quặng các loại chì, kẽm, quặng và tinh quặng mangan; riêng tinh quặng ilmenit còn tồn kho chỉ được xuất khẩu đến thời hạn cuối cùng là tháng 6-2012.   Người ta đã nói nhiều về việc khai thác và xuất bán khoáng sản thô một cách tràn lan, bừa bãi. Thậm chí, đã chỉ ra những bài học nhỡn tiền của việc làm ồ ạt chỉ vì cái lợi trước mắt này, mà không tính toán đến những hệ lụy khôn lường cho tương lai, cho hậu thế (chẳng hạn bài học về xuất khẩu gỗ, xuất khẩu than đá …). Nên trước khi có Chỉ thị số 02 của Thủ tướng Chính phủ, tại nhiều diễn đàn, các chuyên gia kinh tế đã nhiều lần lên tiếng kiến nghị phải khẩn trương cấm xuất khẩu các loại khoáng sản thô. Hầu hết các nước trên thế giới chỉ xuất khẩu sản phẩm được chế biến từ các loại khoáng sản thô. Trong thời đại ngày nay, chỉ có những nước trình độ công nghệ lạc hậu, sử dụng tài nguyên theo kiểu "ăn xổi ở thì” mới duy trì tình trạng xuất khẩu khoáng sản thô. Rất đáng tiếc, trong những nước thiểu số như vậy có đất nước chúng ta. Và thế nên Chính phủ đã chỉ đạo, dù muộn còn hơn không, đến đầu năm 2012 việc xuất khẩu khoáng sản thô mới chính thức được … đóng cửa. Với ý thức tôn trọng kỉ cương phép nước, sau khi Chính phủ có Chỉ thị số 02 các ngành liên quan và chính quyền các địa phương buộc phải chấp hành nghiêm túc. Tình trạng "chảy máu” khoáng sản thô bước đầu được ngăn chặn từ đầu năm 2012. Tưởng đã "ngon” và phần nào yên tâm. Thế mà mới đây, Bộ Công thương lại "mở đường cho hươu chạy” khi ban hành chủ trương cho phép một số địa phương tái xuất khẩu khoáng sản thô. Vì thế đến hiện thời, có 6 địa phương được Bộ Công thương đồng ý cho phép xuất khẩu khoáng sản thô với số lượng lớn. Chẳng hạn tỉnh Lào Cai, có 2 doanh nghiệp được cho phép xuất khẩu hơn 110 ngàn tấn quặng sắt và quặng mangan. Tương tự, sau khi được phép của Bộ Công thương, tỉnh Nghệ An có 3 doanh nghiệp nằm trong danh sách được tái xuất khẩu khoáng sản, trong đó riêng công ty TNHH Bắc Sơn được xuất khẩu với khối lượng lên đến 170 ngàn tấn quặng mangan và quặng sắt. Tỉnh Quảng Bình có 2 doanh nghiệp được Bộ Công thương cho phép xuất khẩu 102 ngàn tấn. Đáng chú ý, dù chỉ có 2 doanh nghiệp được Bộ Công thương cho phép xuất khẩu nhưng tỉnh Phú Thọ lại đứng ở tốp đầu về số lượng khoáng sản xuất khẩu lên đến 180 ngàn tấn. Kinh doanh ngành nghề xây dựng nhưng công ty TNHH Xây dựng Lan Anh (Lào Cai) lại được Bộ Công thương cho phép xuất khẩu hơn 70 ngàn tấn quặng sắt và quặng mangan. Trong đợt "mở cửa” lần này, Tổng Công ty Khoáng sản được Bộ Công thương cho phép xuất khẩu 110 ngàn tấn quặng mangan.  Thực chất, theo lý giải của những người trong cuộc thì đây là một dạng đánh tráo khái niệm hàng tồn kho. Vì  soi vào danh mục khoáng sản vừa được Bộ Công thương cho phép tái xuất khẩu, thấy rằng có không ít loại nằm trong diện không được xuất khẩu theo Chỉ thị 02 của Thủ tướng Chính phủ. Khi cho phép các doanh nghiệp tái xuất khẩu khoáng sản thô, Bộ Công thương "vin” vào cớ giải phóng hàng tồn kho. Đưa ra lí do đó là thiếu thuyết phục, bởi vì Chỉ thị 02 của Thủ tướng Chính phủ ban hành từ đầu năm 2012. Nếu doanh nghiệp và các địa phương thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ thì, cách đây 1 năm, không thể xảy ra tình trạng khai thác bừa bãi để dẫn đến tình trạng tồn kho. Mặt khác, hình như Bộ Công thương quên việc này, cho đến nay Chỉ thị 02 của Thủ tướng Chính phủ vẫn còn nguyên giá trị. Cho phép doanh nghiệp tái xuất khẩu khoáng sản thô để giải phóng tồn kho là trái với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Nếu cứ theo kiểu "lách luật”, vì những mối lợi trước mắt thì chắc chắn sau này, bao lớp con cháu lại è lưng nhập lại những thứ mà cha ông đã cố ý bán rẻ cho nước ngoài. (Theo Đại đoàn kết) Bá Tân