08:26
|
Đấu thầu
thuốc:
Đừng vì lợi ích nhóm
SGTT.VN - Cùng một loại thuốc giảm đau, hạ nhiệt Paracetamol,
nhưng kết quả trúng thầu tại các bệnh viện có đến 16 giá khác nhau, thấp nhất
85 đồng/viên, cao nhất 900 đồng/viên.
Nguyên nhân ở đây là do đấu thầu riêng lẻ, cùng một loại thuốc
nhưng có tên thương mại và nhà sản xuất khác nhau, nên mỗi cơ sở khám, chữa
bệnh trúng thầu mỗi giá khác nhau.
Làm giàu cho các tập đoàn, một nhóm lợi ích
Thí dụ trên được BS Lưu Thị Thanh Huyền, phó giám đốc Bảo hiểm xã
hội TP.HCM, đưa ra tại hội nghị khoa học Hoạt động dược bệnh viện hồi cuối
tuần qua. Nhưng không chỉ có Paracetamol, hầu như mọi loại thuốc sử dụng ở
các bệnh viện cũng rơi vào tình trạng này. Chẳng hạn, kháng sinh chích
Meropenem 1gram có đến mười giá khác nhau vì có nhiều tên thương mại: thuốc
của Ý trúng thầu hơn 800.000 đồng/lọ, nhưng của Việt Nam 714.000 đồng/lọ, còn
của Ấn Độ giá gần 550.000 đồng/lọ.
Thật ra, ngay cả với một người không am hiểu nhiều về kinh tế, ai
cũng hiểu rằng việc đấu thầu riêng lẻ chỉ dẫn đến bất lợi bởi mua món hàng
với số lượng càng ít thì giá sẽ càng cao so với mua số lượng nhiều.
Chuyện quá đơn giản. Thế nhưng, việc đấu thầu thuốc riêng lẻ theo
thông tư liên tịch số 10 (hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế
công lập) vẫn diễn ra nhiều năm nay ở nước ta và chỉ làm giàu cho các tập
đoàn dược phẩm đa quốc gia khi họ bán được thuốc với giá cao ngất ngưởng.
Nhưng không chỉ các tập đoàn dược nước ngoài, một nhóm lợi ích trong nước
cũng hưởng lợi từ những kẽ hở của chính sách đấu thầu thuốc riêng lẻ.
Gặp một số trưởng khoa một số bệnh viện khác nhau ở TP.HCM, tất
cả đều chia sẻ nỗi niềm giống nhau khi phải tham gia theo kiểu “ngồi cho đủ
tụ” ở các hội đồng duyệt thuốc. Một người nói: “Mang tiếng là đấu thầu, nhiều
người cho ý kiến công khai, nhưng thật ra ai cũng biết trước thuốc nào được
chọn vì giám đốc bệnh viện quyết định tất cả”. Thuốc lọt vào danh sách trúng
thầu được bệnh viện sử dụng cả năm thì còn lợi gì bằng, và dĩ nhiên người
duyệt thuốc chắc chắn sẽ được “lại quả”.
Nếu có người hưởng lợi thì sẽ có người bị hại, trong trường hợp
này không ai khác hơn bệnh nhân. Theo khảo sát của các nhà chuyên môn, chi
phí người dân nước ta bỏ ra để mua thuốc chiếm đến 60% tổng chi phí dành cho
y tế. Đã bệnh vào bệnh viện, bác sĩ kê thuốc nào người bệnh cũng phải mua,
không thể chọn lựa khác. Một nghiên cứu của cục Quản lý dược Việt Nam (bộ Y
tế) cho thấy, nếu vào năm 2001 tiền thuốc bình quân/đầu người tại nước ta là
6 USD, thì đến năm 2007 con số này tăng vọt lên 13,39 USD và đến năm qua là
27,6 USD. Dự kiến con số sẽ còn tăng đến mức 33,8 USD vào năm 2014. Một trong
những nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là giá thuốc quá cao!
Đấu thầu tập trung, giá có thể rẻ hơn 12 lần
Theo TS.BS Lê Trường
Giang, chủ tịch hội Y tế công cộng TP.HCM, ý tưởng đấu thầu thuốc tập trung
đã được đưa ra cách đây vài năm, nhưng có người ngần ngại vì dẫn đến việc
“gom tiêu cực nhỏ ở những đơn vị khác nhau thành tiêu cực lớn ở một chỗ”. Ông
nói: “Suy nghĩ như thế cũng đúng, nhưng tiêu cực hay không tiêu cực còn phụ
thuộc vào cơ chế tổ chức, vận hành và nhất là việc kiểm soát. Kiểm soát một
người và kiểm soát một trăm người sẽ khác nhau, kiểm soát một người chắc chắn
sẽ dễ hơn. Như vậy, chỉ cần đặt ra cơ chế kiểm soát tiêu cực mà thôi”.
Ông Giang cho biết đấu
thầu thuốc tập trung là cách làm của mọi nước trên thế giới hiện nay, ai cũng
thực hiện và đều thấy tốt đẹp, vậy tại sao nước ta không thực hiện. Đơn cử
một lợi ích của đấu thầu thuốc tập trung là giá trúng thầu sẽ rẻ hơn rất
nhiều so với mua riêng lẻ. Chẳng hạn, với thuốc điều trị AIDS hiện nay, nếu
tự mua mỗi bệnh nhân phải bỏ ra 1.000 USD/năm/người, nhưng khi Chính phủ Mỹ
đấu thầu quốc tế rồi cấp lại, thuốc đến Việt Nam với giá chỉ còn hơn 80 USD
(1,75 triệu đồng)/năm/người, rẻ hơn 12,5 lần!
Giữa năm nay, khi trao đổi với bà Nicoletta Dentico, đồng giám
đốc điều hành tổ chức HIP (Health Innovation in Practice), về chuyện giá
thuốc, bà cho biết một trong những vấn đề lớn của y tế Việt Nam là người
nghèo không thể tiếp cận được với thuốc vì giá cao. Bà nói: “Với chính sách
phân quyền trong đấu thầu thuốc, mỗi địa phương, mỗi bệnh viện tự làm như
hiện nay, nơi nào làm tốt thì người bệnh hưởng lợi; ngược lại nơi nào không
làm tốt, người bệnh chịu thiệt – giá thuốc cao mà chất lượng chưa chắc tương xứng”.
Để giải quyết chuyện này, theo bà Nicoletta, chỉ có một cách là
chính phủ phải đứng ra đấu thầu tập trung. “Vì họ mới có đủ sức mạnh để đàm
phán với các công ty dược phẩm đa quốc gia, khi đó giá thuốc mới được giảm
đi. Trong đàm phán, đoàn kết rất quan trọng. Nếu chia rẽ, tiếng nói bạn sẽ
yếu đi và khi đó các tập đoàn ép giá nào bạn cũng phải chịu”, bà Nicoletta
nói.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Tấn Bỉnh, giám đốc sở Y tế TP.HCM, dự kiến
vào năm tới việc đấu thầu thuốc tập trung sẽ được triển khai để chấm dứt
những bất cập hiện nay. Cùng với kế hoạch này, thành phố sẽ thành lập trung
tâm tiếp liệu thuốc và trung tâm sẽ là nơi đứng ra thực hiện đấu thầu thuốc
tập trung, tổ chức cung ứng, điều phối thuốc phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh
của người dân ở các bệnh viện thuộc sở. Thuốc trung tâm đấu thầu chắc chắn có
giá rẻ vì được mua với số lượng cực lớn. Thuốc rẻ còn vì tiết kiệm được chi
phí bao bì, đóng gói do thuốc này dùng cho bệnh nhân điều trị nội trú, chứ
không phải dạng thành phẩm như bán lẻ.
Thật ra mô hình trung tâm tiếp liệu thuốc đã được các nước trên
thế giới thực hiện từ lâu. Ở nước ta, do không có mô hình này, nhiều thiệt
hại về tiền bạc, thậm chí thiệt hại về con người, đã xảy ra. Chẳng hạn, trong
cấp cứu có những loại thuốc đặc biệt (thí dụ thuốc chống nọc rắn) mà nếu
không có, bệnh nhân chỉ biết chờ chết. Nhưng thực tế đã có bệnh viện tự mua
về, không sử dụng để quá date, trong khi có bệnh viện lại muốn sử dụng để
chữa cho bệnh nhân, nhưng không tìm được ở đâu. Trường hợp này, nếu có trung
tâm tiếp liệu, đơn vị sẽ đứng ra mua vài chục liều, khi bệnh viện nào cần, họ
sẽ điều phối và xuất cho bệnh viện đó.
(Theo Sài Gòn tiếp thị) PHAN SƠN
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét