20:08
|
Điện giảm
giá mãi mãi là giấc mơ hão huyền
SGTT.VN - Người phát ngôn bộ Công thương, thứ trưởng Nguyễn
Đủ điều kiện vẫn không giảm giá
Trong năm nay đã có ít nhất ba lần, theo một số chuyên gia trong
lĩnh vực năng lượng nhận định, tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã có thể
giảm giá điện.
Lần gần đây nhất là vào cuối tháng 10.2012, khi rà soát chi phí
phát điện của EVN theo định kỳ 3 tháng/lần để (có thể) điều chỉnh giá bán
điện (theo quyết định 24/QĐ-TTg của Thủ tướng), ông Đặng Huy Cường, cục
trưởng cục Điều tiết điện lực của bộ Công thương, cho biết chi phí phát điện
trong các tháng 7, 8, 9 của EVN đã thấp hơn kế hoạch. Điều này đồng nghĩa với
việc cơ cấu giá phát điện đã thay đổi (giảm). Chiếu theo quyết định nói trên,
như vậy là đã có điều kiện để giảm giá điện. Tuy nhiên, theo ông Cường, “Do
tính lỗ của EVN năm 2010 cộng với việc giá than bán cho điện tăng trong những
tháng cuối năm, bộ Công thương đã có ý kiến là EVN chưa điều chỉnh (giảm) giá
bán điện trong tháng 10, 11”.
Lần thứ hai là trước đó, khi EVN bất ngờ tăng giá bán điện thêm
5% từ 1.7.2012. Lúc ấy, không chỉ dư luận phản đối mà chính người đã kinh qua
vị trí lãnh đạo của EVN – chủ tịch hiệp hội Năng lượng Việt Nam Trần Viết
Ngãi – cũng đã lên tiếng phản bác, đòi “điều tra việc tăng giá điện” vì “đáng
ra phải giảm giá điện” nếu căn cứ vào các điều kiện lúc bấy giờ. Và ngày
18.7, báo chí tiếp tục dẫn lời phó tổng Kiểm toán nhà nước nói rằng: “Nếu EVN
hạch toán đầy đủ các khoản liên quan đến sản xuất kinh doanh điện thì giá
thành điện năm 2010 có thể giảm 34 đồng/kWh”.
Tuy nhiên, như đã biết, tất cả đều chỉ là sự đã rồi...
Lỗ thì không thể giảm, lãi thì phải đem trả nợ
Thứ trưởng bộ Công Thương Nguyễn Nam Hải từng trấn an: Điều chỉnh
giá điện trên cơ sở thông số đầu vào là bao hàm cả việc có thể giảm giá điện
chứ không chỉ có một chiều duy nhất là tăng giá. Thế nhưng, khi bác bỏ quan
điểm cho rằng giá điện năm 2010 đã có thể giảm 34 đồng/kWh, ông Đinh Quang
Tri, phó tổng giám đốc EVN, khẳng định: “EVN đang lỗ thì không thể giảm giá
điện được”. Thậm chí ngay cả khi EVN lãi hàng ngàn tỉ đồng như trong năm nay
thì giá điện cũng không thể giảm, bởi số tiền đó còn phải lo... đem trả nợ.
“EVN dự kiến dành ra 3.500 – 4.000 tỉ đồng từ phần lãi của năm nay để bù lỗ
cho các năm 2010, 2011”, ông Tri cho biết như vậy vào chiều 3.12.
Điều đáng chú ý là khi giải thích cho lý do tăng giá điện 5% hồi
đầu tháng 7, chính ông Tri từng nói, phần lớn số tiền có được nhờ tăng giá
điện (khoảng 3.000 tỉ đồng) là để bù vào lỗ tỉ giá còn treo lại (theo quyết
định của Thủ tướng, khoản lỗ tỷ giá hơn 26.600 tỉ đồng tính đến 31.12.2011 sẽ
được bù vào giá điện trong các năm từ 2012 – 2015, trung bình mỗi năm 6.600
tỉ đồng). Thế nhưng cũng chính ông Tri, tại buổi họp báo ngày 3.12 vừa qua,
lại nói rằng 3.000 tỉ đồng nói trên đã được dùng “để trả các khoản nợ quá hạn
chứ chưa hề được bù vào phần lỗ tỷ giá”. Như vậy, khoản 6.600 tỉ đồng bù lỗ
tỷ giá cho các năm trước được “phân bổ” vào giá điện của năm 2012 đến giờ
chưa hoàn tất. Và, có thể hiểu số tiền lỗ này sẽ được đẩy sang những năm còn
lại trong “kế hoạch bù lỗ bốn năm”, nghĩa là các năm từ 2013 – 2015, giá điện
không chỉ phải gánh thêm trung bình 6.600 tỉ đồng/năm như dự kiến mà đã tăng
lên khoảng 9.000 tỉ đồng/năm!
Chính ông Tri, trong giải thích của mình, đã thừa nhận rằng, “Nếu
gánh thêm 6.600 tỉ đồng lỗ tỷ giá (sau khi đã phải cõng 3.000 tỉ đồng trả nợ
quá hạn – PV) thì giá điện năm 2012 sẽ nhảy vọt”, vậy thì thử hỏi giá điện
2013 và các năm 2014, 2015 có nhảy vọt không khi phải cõng thêm vào giá thành
ngót nghét 9.000 tỉ đồng mỗi năm nữa? Không khó để hình dung điều này, song,
có vẻ việc hình dung đó chỉ quá dễ với người tiêu dùng điện, còn với EVN,
dường như không (hoặc không muốn) hình dung ra!
Những phân tích trên chưa loại trừ khả năng tới đây EVN sẽ còn
những khoản nợ đến hạn phải trả khác (dẫu biết rằng riêng khoản nợ EVN đã
được Chính phủ cho khoanh lại, chờ phát hành 9.000 tỉ trái phiếu để trả).
Càng đáng nói hơn khi cũng ở buổi họp báo chiều 3.12, chính ông
Lê Dương Quang, thứ trưởng bộ Công Thương, đã nói thẳng: Giá điện thì chắc
chắn tăng chứ làm gì có giảm! Lý do, theo ông Quang, một là vì nhu cầu năng
lượng càng ngày càng tăng mà các nguồn năng lượng sơ cấp càng ngày càng giảm;
hai là vì giá điện của ta hiện vẫn còn... thấp!
Lý do thứ nhất thì khỏi cần bàn, còn “giá điện của ta vẫn còn
thấp” không hiểu ông Quang so với cái gì, bởi theo xác minh của hiệp hội Năng
lượng Việt
Tăng giá điện: EVN chưa dám nhưng bộ thì... sẵn sàng!
Theo ông Tri, năm 2013, EVN có khả năng tiếp tục có lãi. Không rõ
lãi này đã tính đến việc nhờ điều chỉnh giá điện trong năm 2013 hay chưa bởi
như ông thú nhận thì “lộ trình tăng giá điện, đến thời điểm này chúng tôi
chưa dám trình”. Trong khi lãnh đạo EVN đang “chưa dám” trình phương án – lộ
trình tăng giá thì tại buổi công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm
2011 cũng diễn ra trong ngày 3.12, Cục trưởng cục Điều tiết điện lực cho hay:
tháng 12 này bộ sẽ trình Thủ tướng lộ trình tăng giá điện!
Theo ông Cường, đây đã là lần thứ hai ngành điện tổ chức công
khai giá thành sản xuất điện, dựa trên kết quả của kiểm toán độc lập và lần
này có thêm sự tham gia của tổ liên ngành gồm đại diện của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hội Bảo
vệ quyền lợi người tiêu dùng; khác với những lần trước chỉ có đại diện của
hai Bộ Tài chính – Công Thương. Tuy nhiên, trao đổi với phóng viên Sài Gòn
Tiếp Thị, ông Cường cho hay chưa có quy định nào bắt buộc về thành phần tổ
giám sát mà thành phần tổ được cục này mời “trên nguyên tắc là cơ quan có
thẩm quyền”.
Trước câu hỏi: liệu có chấp nhận để các chuyên gia độc lập hay
các tổ chức phản biện như hiệp hội Khoa học kỹ thuật tham gia vào quá trình
rà soát, minh bạch giá điện, ông Cường cho biết phải “chờ xin ý kiến của lãnh
đạo”. Đến khi được yêu cầu công bố công khai cơ cấu nguồn phát – một yếu tố
hàng đầu để minh bạch giá thành điện – đến lượt lãnh đạo Cục Điều tiết điện
lực viện dẫn lý do có “quá nhiều nguồn phát, quá nhiều giá thành” để đẩy câu
trả lời cho lãnh đạo EVN. Hình như ông Cường quên là nếu để EVN tính toán rồi
tự công bố thì dư luận còn biết đòi hỏi, chờ đợi gì nữa về vai trò của tổ
giám sát mà chính ông Cường vừa nhắc tới một cách mạnh mẽ ở trên?
(Theo Sài Gòn tiếp thị) CHÍ HIẾU
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét