18:09
|
Tăng
giá điện vào thời điểm này có hợp lý?
QĐND - Theo quy
định hiện hành, cứ 3 tháng một lần, ngành điện và cơ quan chức năng sẽ xem
xét các yếu tố cấu thành để quyết định việc tăng, hay giảm giá điện. Giá điện
được điều chỉnh lần gần đây nhất là vào 1-7. Như vậy, tới 1-10 này là vừa
tròn 3 tháng. Sẽ ra sao nếu như đầu tháng 10 tới đây, giá điện sẽ được điều
chỉnh (mà xu hướng tăng giá là cao hơn)?
Thuận lợi từ thủy
điện, nhưng chưa đủ để giảm giá?
Trả lời câu hỏi về
khả năng điều chỉnh giá điện vào đầu tháng 10, ông Đặng Huy Cường, Cục trưởng
Cục Điều tiết Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, thời gian tới đây, Tập đoàn
Điện lực Việt Nam (EVN) sẽ phải tính toán tổng chi phí giá thành phát điện
thương phẩm đối với mỗi kWh, so sánh với kế hoạch đầu năm để đề xuất điều
chỉnh giá bán lẻ tương ứng.
Năm nay, mưa nhiều, lượng
nước về các hồ thủy điện nhìn chung khá dồi dào, trong khi tốc độ tăng trưởng
tiêu thụ điện giảm so với các năm trước, vì thế nhiều người hy vọng đó sẽ là
lý do để hạ giá bán điện. Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong cho rằng: "Rõ ràng,
giá thành sản xuất của thủy điện thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất của
nhiệt điện chạy dầu, chạy than, chạy khí".
Tuy nhiên, ông Đặng
Huy Cường lại cho rằng: "Việc tận dụng được thủy điện trong các tháng
mùa lũ không có nghĩa là sẽ giảm được giá bán điện. Vấn đề là so sánh chi phí
phát điện thực tế và chi phí phát điện kế hoạch của cả năm 2012". Ông Đặng
Huy Cường khẳng định, phương án giá điện 2012 sẽ phải tính cả các khâu phân
phối, bán lẻ cả năm và cả yếu tố mùa khô sản lượng thủy điện thấp.
Trước những khó khăn
của ngành than, gần đây, giá than bán cho ngành điện đang được Bộ Tài chính và
Bộ Công Thương tính toán để tăng. Theo lộ trình, giá than bán cho điện dần
dần sẽ bằng với giá thành sản xuất than như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Đây cũng sẽ là một tác động đáng kể cho giá điện trong thời gian tới đây.
Hiện nay, giá than bán cho điện mới chỉ bằng 50% - 60% giá thành sản xuất.
Có nên thành lập một hội
đồng độc lập để thẩm định giá?
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh
cho biết, ông cảm thấy lo lắng cho "sức khỏe" của các doanh nghiệp
nếu tới đây giá điện lại tăng nữa, bởi hiện nay khó khăn đã quá nhiều. Nếu buộc
phải tăng giá, ông đề nghị, kỳ này ngành điện phải giải trình rõ các chi phí
sản xuất như thế nào, những cải tiến trong giảm tổn thất điện năng ra sao,
rồi những cải tiến nâng cao hiệu quả quản lý?... "Theo tôi biết, tổn
thất điện năng của EVN lên tới 9,5% năm 2012 và có thể tăng lên thành 9,7%
vào năm 2013. Lương của nhân viên văn phòng của EVN quá cao... Phải chăng đó
là những điều chưa thật sòng phẳng với người dân? Hiện nay, người dân chỉ
biết mua điện của EVN, nếu không làm rõ những vấn đề này, không làm cho người
dân cảm thấy thuyết phục thì họ không thể yên tâm mỗi khi ngành điện rục rịch
tăng giá.", Tiến sĩ Lê Đăng Doanh nói. Vì thế, theo ông, nên lập một hội
đồng độc lập để thẩm định giá thành sản xuất điện và tất cả các yếu tố cấu
thành giá điện của EVN.
Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong
cũng cho rằng, điều khiến ông băn khoăn nhất không phải là giá tăng (mặc dù
việc tăng giá sẽ có tác động tiêu cực trong thời điểm hiện nay), mà là việc
tăng giá đó có hợp lý hay không? "Các chuyên gia kinh tế cũng không có
đủ số liệu để đánh giá chính xác vấn đề này. Chúng ta chỉ biết ngành điện
đang kêu "lỗ" và đưa ra những con số "lỗ" rất lớn. Nhưng
thật khó để thẩm định vấn đề "lỗ" của ngành điện là do nguyên nhân khách
quan, do giá đầu vào tăng, các chi phí sản xuất tăng, hay là do các nguyên
nhân nội tại yếu kém của ngành điện?", Tiến sĩ Phong nói.
Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong
nhận định, có thể hiện nay ngành điện đang phải vận hành để thu lại các khoản
lỗ đã tích tụ từ những năm trước (những lúc thiếu điện đã phải vận hành
các nguồn sản xuất điện từ dầu DO có giá thành cao-PV). Thế nhưng, cũng phải
làm rõ rằng: Các khoản lỗ hiện còn lại là bao nhiêu? Nếu có tăng giá thì thời
gian cần thiết để thu lại các khoản lỗ là thế nào?
Chuyên gia kinh tế
Phạm Chi Lan cho rằng, EVN kêu thiếu vốn đầu tư trong khi chính đơn vị này lại
mang tiền đi đầu tư các lĩnh vực khác như: Khách sạn, viễn thông, nhà hàng,
bất động sản, chứng khoán tràn lan và bị thua lỗ, trong khi nhiệm vụ chính
của mình thì không lo nổi. Do đó, bà Lan cũng đề nghị, nên thuê các chuyên
gia giám sát độc lập để xem cơ cấu giá của các ngành điện có chính xác không,
hợp lý không.
Về vấn đề minh
bạch của ngành điện, ông Đinh Quang Tri, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt
Nam (EVN) cho biết, thời gian tới đây, giá điện sẽ tiến tới mức giá thị trường,
điều chỉnh minh bạch, người dân có thể kiểm tra, giám sát. Việc tăng giá,
giảm giá đều phải rõ ràng. "Về mặt pháp lý đã ban hành đầy đủ,
nhưng các thông tư thì vẫn còn thiếu", ông Tri nói.
Cần công bố số liệu
quốc gia trong quản lý giá mặt hàng "nhạy cảm"
Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong
đề xuất việc xây dựng một bảng số liệu quốc gia để quản lý giá các mặt hàng
"nhạy cảm" như điện, xăng dầu. Bảng số liệu ấy thể hiện cập nhật
tất cả các yếu tố cấu thành nên giá điện, giá xăng dầu. Số liệu ấy được công
bố công khai, để từ nhà quản lý, doanh nghiệp, cho tới người dân đều được
biết.
Theo Tiến sĩ Phong,
Nhà nước cần xây dựng khung giá chuẩn cho điện và xăng dầu. Khung giá này sẽ gồm
giá sàn và giá trần, trong đó giá sàn là phần cứng và giá trần là phần mềm.
Giá sàn chuẩn sẽ là mức giá bán tối thiểu để doanh nghiệp kinh doanh điện và
xăng dầu không bị lỗ. Giá sàn sẽ chỉ gồm các chi phí sản xuất, truyền
tải, tổn thất điện năng tối thiểu (đối với điện), chi phí mua nhập khẩu, lưu
thông và hao hụt định mức kỹ thuật tối thiểu (đối với xăng dầu) để có
được một đơn vị điện và xăng dầu tới tay người tiêu dùng (có tính đến biến
động của tỷ giá).
Giá trần = Giá sàn + phần
mềm gồm: Các khoản lãi định mức của doanh nghiệp kinh doanh điện và xăng dầu,
cũng như các nghĩa vụ tài chính đối với ngân sách Nhà nước (như thuế, phí, và
các khoản thu đặc biệt khác), do Nhà nước quy định và linh hoạt điều
chỉnh trong từng thời điểm, đối tượng cụ thể.
Khi đó, cùng với
việc công bố các chỉ số, doanh nghiệp kinh doanh điện sẽ được cộng hoặc trừ thêm
vào giá bán lẻ các mức tăng giảm thực tế của giá đầu vào; tỷ giá, mức
thu ngân sách Nhà nước và lợi nhuận định mức, cùng các cấu thành giá đã được
phê duyệt tùy theo thực tế thị trường và quy định của Nhà nước.
(Theo Quân đội ND) Hồ
Quang Phương
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét