Tuy nhiên,
đáng lưu ý lần đầu tiên báo cáo của Ủy ban Kinh tế Quốc hội phân tích sâu
và đưa ra nhận định: thuế tại VN cao, đang làm giảm khả năng tích lũy của
doanh nghiệp và là nguyên nhân quan trọng khiến các doanh nghiệp phải
chuyển giá.
Báo cáo phân tích rõ như với thuế thu nhập cá nhân, khoản thu nhập chịu
thuế của người VN thấp hơn nhưng lại chịu thuế cao hơn so với Trung Quốc và
Thái Lan. Với thu nhập 3.451-5.175 USD/năm, người VN đã bị áp thuế suất
10%. Trong khi con số tương ứng ở Thái Lan và Trung Quốc lần lượt là
4.931-16.434 USD/năm và 3.801-9.500 USD/năm. Tương tự, mức thuế thu nhập
doanh nghiệp 25% cũng đang được áp dụng một cách cố định cho đại đa số
doanh nghiệp, trong khi các nước áp dụng nhiều mức từ 2-30%. Ngoài ra, VN
còn áp nhiều khoản thuế cao như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu.
Chưa hết, doanh nghiệp VN còn phải trả các chi phí không chính thức cao.
Dẫn một nghiên cứu gần đây, báo cáo khẳng định có tới 56% doanh nghiệp tham
gia đấu thầu các dự án nhà nước cho biết việc chi hoa hồng là phổ biến.
Báo cáo cũng cho biết tỉ lệ thu thuế trên GDP ở VN hiện nay là cao, đã hạn chế
khả năng tích lũy, làm giảm khả năng đầu tư... của khu vực tư nhân. Nó cũng
khuyến khích gian lận thuế, như hiện tượng chuyển giá của các doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Khu vực FDI chiếm khoảng 20% GDP nhưng lại
chỉ đóng góp khoảng 10% tổng thu ngân sách nên báo cáo cho rằng việc để mức
thuế cao hơn các nước trong khu vực tạo động cơ hấp dẫn để các doanh nghiệp
FDI chuyển lợi nhuận ra nước ngoài nhằm hưởng mức thuế thu nhập doanh
nghiệp thấp hơn.
Dẫn quyết toán ngân sách nhà nước của Bộ Tài chính, báo cáo của Ủy ban Kinh
tế Quốc hội cho biết trung bình trong giai đoạn 2007-2011, tổng thu ngân
sách nhà nước của VN lên tới 29% GDP. Nếu chỉ tính thu từ thuế và phí thì
con số này là 26,3% GDP. Theo ông Phạm Thế Anh - quyền Viện trưởng Viện
nghiên cứu chính sách công và quản lý Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội, một người
thực hiện báo cáo, mức thu từ thuế và phí, không kể thu từ dầu thô, của VN
hiện nay “là rất cao so với các nước khác trong khu vực”. Cụ thể, trung
bình trong 5 năm gần đây, tỉ lệ thu từ thuế và phí/GDP của Trung Quốc là
17,3%, Thái Lan và Malaysia khoảng 15,5%, Philippines 13%, Indonesia 12,1%
và của Ấn Độ chỉ là 7,8%.
Báo cáo đánh giá ngoài việc chịu “thuế lạm phát” hằng năm ở mức hai con số,
những chính sách bảo hộ và thuế chồng lên thuế đang khiến mỗi người dân VN
gánh chịu tỉ lệ chịu thuế, phí/GDP cao gấp từ 1,4-3 lần so với các nước
khác trong khu vực.
Các chuyên gia của Ủy ban Kinh tế Quốc hội đề xuất hệ thống thuế cần được
cải cách đảm bảo các tiêu chí tạo nguồn thu bền vững, hiệu quả, công bằng
và minh bạch. Gánh nặng thuế cần phải được điều chỉnh giảm một cách hợp lý.
Tuy nhiên, mức độ hợp lý này phụ thuộc rất nhiều vào quá trình cắt giảm chi
tiêu công. Gánh nặng thuế quá cao sẽ khiến cho hệ thống thuế kém hiệu quả
do nó khuyến khích việc trốn thuế và bóp méo sự phân bổ nguồn lực. Hệ thống
sắc thuế và phí cần được rà soát tránh sự chồng lấn lên nhau. Các sắc thuế
cần được điều chỉnh nhằm đảm bảo an sinh xã hội cho người thu nhập thấp,
khuyến khích tiết kiệm, và hạn chế tiêu dùng, đặc biệt là hàng tiêu dùng xa
xỉ nhập khẩu.
Người dân đang nghèo đi. Đó là một sự thật không thể chối bỏ, trong tình trạng:
Tăng trưởng liên tục giảm, lạm phát liên tục tăng, thâm hụt ngân sách ngày
càng trầm trọng. Nợ công tăng cao. Sự tình đó của nền kinh tế khiến cho
chất lượng đồng tiền liên tục suy giảm. Và nói đến câu chuyện thuế, phí cao
ở mức nhất nhì thế giới, không thể không nói đến yếu tố mang tính chất
nguyên nhân: Chi ngân sách và nợ công gia tăng đến mức bất hợp lý. Chừng
nào sự bất hợp lý còn được nhìn nhận một cách lạc quan trong các báo cáo
thì chừng đó, cái lưng của người dân Việt sẽ vẫn còn phải còng.
(Theo Công
luận) Khánh An, tựa đề của Thương Giang
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét