11:45

Nhầm! (CL)- Xây dựng thị trường phát điện cạnh tranh không chỉ cần giải quyết ở phần ngọn là kiểm tra khâu sản xuất, truyền tải, phân phối. Mới đây, tại hội thảo “Quản lý, điều hành giá điện theo cơ chế thị trường ở Việt Nam”, ông Đặng Huy Cường, Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực- Bộ Công Thương cho biết, sẽ thực hiện thị trường phát điện cạnh tranh trong năm 2012 và đến năm 2015, Việt Nam sẽ có thị trường phát điện cạnh tranh. Theo ông Cường, “điện là hàng hóa thiết yếu, nên bất kỳ động thái nào liên quan đến giá điện đều được xem xét rất kỹ lưỡng. Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang kiểm tra khắt khe từng khâu trong sản xuất, truyền tải và phân phối điện, những khâu có liên quan đến chi phí giá thành điện”. Chẳng biết sự “khắt khe, kỹ lưỡng” của cơ quan quản lý như thế nào, nhưng có một thực tế là cho đến nay, những thông tin liên quan đến giá thành điện của đơn vị sản xuất điện lớn nhất là EVN vẫn đầy mâu thuẫn, thiếu minh bạch và rất khó kiểm chứng. EVN hiện đang chiếm trên 70% sản lượng điện sản xuất, và đảm nhận 100% việc truyền tải, phân phối điện, song EVN không công khai chi phí sản xuất. Trong các công ty cổ phần mua bán điện thì có tới 65% cổ đông là công ty của EVN. Vừa là người mua, vừa là người bán dẫn đến khó có sự minh bạch và thị trường điện có nguy cơ nằm trong sự chi phối của một nhóm lợi ích nào đó. Một số lĩnh vực đầu tư ra ngoài ngành EVN đã bị lỗ nặng. Nhưng EVN luôn luôn lấy lý do thiếu vốn đầu tư, để “đòi” tăng giá bán điện. Ngoài ra, EVN cũng “ôm luôn” cả việc quản lý nhà nước về điện, đảm nhiệm cả “an ninh năng lượng”. Chính vì lẫn lộn giữa việc đảm bảo các mục tiêu kinh tế- xã hội và kinh doanh nên EVN mới có cớ để đòi hỏi, gây áp lực nên cơ quan quản lý. Xây dựng thị trường phát điện cạnh tranh không chỉ cần giải quyết ở phần ngọn là kiểm tra khắt khe khâu sản xuất, truyền tải và phân phối. Nguyên nhân dẫn đến những bất cập, lúng túng bấy lâu nay trong việc quản lý giá điện nằm ở chính cơ chế quản lý đó. Trước mắt cần bóc tách giữa khâu sản xuất và quản lý điện, giữa sản xuất và phân phối, giữa an ninh năng lượng và điện thương mại. EVN cần và chỉ nên được coi là một đơn vị sản xuất điện như những doanh nghiệp khác. Mục tiêu có được thị trường phát điện cạnh tranh vào năm 2015 liệu có thể đạt được không khi các cơ quan quản lý không đi vào gốc rễ của vấn đề là cơ cấu lại ngành điện mà cứ sa lầy vào những chuyện chạy theo, chữa cháy? PV